Kobalt - charakterystyka, występowanie, zastosowanie w przemyśle, niedobór, nadmiar

Kobalt - z łaciny cobaltum - został odkryty w 1735 roku przez szwedzkiego chemika Georga Brandta. Swoją nazwę zawdzięcza koboldowi – czyniącemu złośliwości krasnalowi, który często był posądzany o podrzucanie w miejsce cennego żelaza, uznawanego w XVIII wieku za bezwartościowego, kobaltu.

W skorupie ziemskiej kobalt występuje zwykle przy złożach siarki, w formie 2 minerałów: kobaltynu i smaltynu. Kobalt jest wydobywany głównie w Afryce, gdzie znajdują się najbogatsze złoża tego minerału.

Inne kraje, w których prowadzi się wydobycie kobaltu, to m.in.: Kanada, Brazylia, Australia.

W przemyśle kobalt stosowany jest m.in. przy produkcji akumulatorów, elektroniki czy jako barwnik, np. przy produkcji farb czy zdobieniu wyrobów ceramicznych. W medycynie stosowany jest do sterylizacji sprzętu i odpadów medycznych oraz przy radioterapii.

Stosuje się go również w procesach utrwalania żywności. Kobalt wykazuje spontaniczne namagnesowanie, tak zwany ferromagnetyzm, co czyni go doskonałym dodatkiem w produkcji stopów magnetycznych.

Zapotrzebowanie ludzkiego organizmu na kobalt jest minimalne (0,05 ppm), jego niedobór prowadzi jednak do poważnych zaburzeń procesu krzepnięcia krwi.

Jako mikroelement kobalt wchodzi w skład witaminy B12 – kobalaminy. Wit. B12 – złożony związek chemiczny, gdzie kobalt jest atomem centralnym, pełni znaczącą role w procesie regulacji powstawania czerwonych ciałek krwi.

Jest również istotna dla reakcji biorących udział w przemianie węglowodanów, tłuszczów czy białek oraz w szeregu innych procesów.

Kobalamina chroni przed osteoporozą, wpływa korzystnie także na działanie układu nerwowego – bierze udział w powstawaniu otoczki mielinowej, która ma za zadanie chronić nasze komórki nerwowe.

To między innymi dzięki witaminie B12 łatwiej się uczymy i skupiamy uwagę, mamy lepszy nastrój. Kobalt w wit. B12 pobudza także apetyt, wpływa korzystnie na układ kostny czy zmniejsza we krwi poziom substancji tłuszczowych, tak zwanych lipidów.

Kobalt to powszechny pierwiastek występujący w wielu produktach spożywczych pochodzenia zwierzęcego. Niedobór kobaltu i kobalaminy dotyka najczęściej osoby będące na diecie wegańskiej lub wegetariańskiej, chorujące na alkoholizm, bulimię czy anoreksję.

• Wszystko o witaminach
• Witaminy
• Co warto wiedzieć o witaminach z grupy B?

Przyczyną niedostatecznej ilość kobaltu i witaminy B12 w organizmie mogą być też schorzenie genetyczne bądź upośledzenie funkcji układu pokarmowego.

Niedobór kobaltu objawia się drażliwością, zaburzeniami depresyjnymi lub lękowymi, długotrwałym zmęczeniem, spadkiem wagi, problemami z widzeniem czy huśtawkami nastroju.

Podwyższona ilość kobaltu w organizmie jest szkodliwa dla zdrowia. Upośledza pracę tarczycy i powoduje nadprodukcję czerwonych ciałek krwi.