Będzie towarem luksusowym. Fatalne prognozy dla...ziemniaka

Ziemniak, będący podstawą wielu polskich potraw, może w przyszłości stać się rzadkością na naszych stołach. Naukowcy przewidują, że już za 30 lat ziemniak stanie się w Polsce towarem luksusowym. Już teraz obserwujemy spadek jego uprawy, co jest wynikiem braku możliwości nawadniania pól przez wielu rolników.

Coraz częstsze ekstremalne warunki pogodowe, takie jak susze czy intensywne opady wpływają na jakość i wielkość plonów. W 2024 roku mimo zwiększonej powierzchni upraw, jakość handlowa ziemniaków była niższa z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych.

Pomocą ma tutaj może okazać się agroekologia - interdyscyplinarne podejście do rolnictwa, które łączy ekologię, nauki społeczne i ekonomię. Opiera się na zasadach ekologicznych, bioróżnorodności, cyklach naturalnych i lokalnym zarządzaniu zasobami, zamiast polegać na intensywnym wykorzystaniu chemikaliów i monokulturze.

Chodzi w nim między innymi o:

• zwiększanie bioróżnorodności - stosowanie płodozmianu, uprawy współrzędnej, agroforesterii (łączenia drzew i upraw),

• recykling składników odżywczych - np. wykorzystanie kompostu, nawozów naturalnych, upraw okrywowych,

• minimalizację użycia chemii - ograniczenie stosowania pestycydów, herbicydów i nawozów sztucznych,

• ochronę gleby i wody - ograniczenie erozji, poprawę retencji wody, stosowanie technik ochronnych.

W Polsce spożycie ziemniaków na przestrzeni ostatnich dekad systematycznie maleje. W latach 50. i 60. XX wieku były podstawowym składnikiem diety większości Polaków, a przeciętne spożycie wynosiło około 130 kg na osobę rocznie. W sezonie 2018/2019 konsumpcja ziemniaków spadła do 92 kg na mieszkańca. Obecnie szacuje się, że przeciętny Polak spożywa około 100 kg ziemniaków rocznie.

Popularność "pyry" w Polsce wynika z wszechstronnego zastosowania ziemniaków w kuchni oraz bogactwa składników odżywczych. Są one źródłem węglowodanów złożonych, które dostarczają energii, a także białka, błonnika, witamin (takich jak witamina C i witaminy z grupy B) oraz minerałów, w tym potasu, magnezu i żelaza.

Ich niska kaloryczność (około 70 kcal na 100 g) sprawia, że mogą być częścią zdrowej diety, pod warunkiem odpowiedniego przygotowania, na przykład gotowania czy pieczenia bez dodatku tłuszczu. Dodatkowo ziemniaki mają wysoki indeks sytości, co pomaga w kontrolowaniu apetytu i utrzymaniu prawidłowej masy ciała.