E330, czyli kwas cytrynowy. Właściwości i zastosowanie

E330 to kwas cytrynowy (łac. Acidum citricum), organiczny związek chemiczny z grupy hydroksykwasów karboksylowych. Jego sumaryczny wzór to C6H8O7.

Kwas cytrynowy można znaleźć w wielu produktach spożywczych. To powszechnie stosowana substancja konserwująca i regulator kwasowości. E330 znajduje zastosowanie również w kosmetyce. Zawierają go różne środki myjące, czyszczące i odkamieniające.

Kwas cytrynowy jest powszechnie występującym naturalnym kwasem organicznym. W niewielkich ilościach można go znaleźć w niemal wszystkich organizmach żywych. Jest ważny dla metabolizmu węglowodanów. Bierze udział w cyklu Krebsa (cykl kwasu cytrynowego). Umożliwia uwalnianie energii ze składników pokarmu.

Substancja występuje również w niektórych owocach, na przykład cytrynach, limonkach, kiwi, ananasach, malinach, jagodach czy borówkach. Może stanowić nawet do 8% ich suchej masy.

Kwas cytrynowy jest również stosowany w przemyśle spożywczym, kosmetycznym, farmaceutycznym, a także w gospodarstwach domowych. Ma postać bezbarwnych kryształków. Nie posiada smaku, za to silny, kwaśny smak.

Kwas cytrynowy to:

• regulator kwasowości E330 (substancja utrzymująca lub nadająca odpowiednio kwaśny smak) i przeciwutleniacz w produktach spożywczych (przedłuża trwałość produktów i zapobiega przedwczesnemu zepsuciu),
• kwasowy środek myjący w procesach czyszczących, myjących, odkamieniających,
• lek w przypadku niedoboru określonego metalu w organizmie (sole kwasu cytrynowego - cytryniany),
• kwasek cytrynowy w gospodarstwach domowych.

Kwas cytrynowy pojawia się w różnych gałęziach przemysłu. Pozyskuje się go przez fermentację cytrynową przy użyciu kultur pleśni Aspergillus Niger, które rozkładają cukry, takie jak sacharoza, melasa czy syrop kukurydziany (tzw. fermentacja cytrynowa). Otrzymuje się go głównie na pożywce z oczyszczonego cukru lub hydrolizatu skrobi. E330 może być również otrzymywany syntetycznie. Kwas cytrynowy E330 w handlu dostępny pod nazwą kwasek cytrynowy.

Kwas cytrynowy pojawia się jako regulator kwasowości E330 i przeciwutleniacz w produktach spożywczych. Jest dodawany w celu obniżenia pH produktu. Wiadomo, że środowisko kwaśne nie sprzyja bakteriom. Ponadto związek ten spowalnia reakcje utleniania, które przyspieszają starzenie się żywności.

Kwas cytrynowy E330 można znaleźć w wielu produktach spożywczych, takich jak: wyroby cukiernicze, przetwory owocowe, napoje, margaryny, przetwory mięsne i rybne, sosy, desery mleczne, sery topione, a także koncentraty i dodatki do potraw.

Kwas cytrynowy jest stosowany również w kosmetyce. To dodatek do płukanek do włosów, kremów rozjaśniających skórę (wyrównuje koloryt i rozświetla), peelingów (ma działanie złuszczające) czy produktów do paznokci.

W kosmetyce kwas cytrynowy stosuje się w celu:

• przedłużania trwałości produktów,
• wspomagania działania innych hydroksykwasów,
• ochrony skóry przed działaniem zanieczyszczeń powietrza i promieni UV,
• terapii przeciwfotostarzeniowej,
• działania przeciwbakteryjnego.

Kwasek cytrynowy warto mieć zawsze pod ręką. W gospodarstwach domowych stosuje się go zarówno do podnoszenia walorów różnych dań, jak i do czyszczenia rożnych powierzchni, jak również odkamieniania – na przykład dzbanków czy czajników, pralek i zmywarek, armatury i toalet.

Ponadto kwasek cytrynowy w przypadku różnych produktów nieprzetworzonych, narażonych na ciemnienie enzymatyczne (np. obrane jabłka) hamuje działanie enzymów. Pozwala na zachowanie pożądanej barwy (zapobiega ciemnieniu produktów).

Warto dodać, że kwas cytrynowy doskonale sprawdza się do czyszczenia monet, a dodany do wody w wazonie przedłuża trwałość ciętych kwiatów.

Kwas cytrynowy uznawany jest za bezpieczny dla zdrowia. Nie ma działania rakotwórczego. Zagrożeniem związanym z jego używaniem jest ryzyko uszkodzenia oczu w przypadku bezpośredniego kontaktu.

Kwas cytrynowy uważany jest za nieszkodliwy, stąd jego dawka nie wymaga limitowania. Należy pamiętać, że substancja spożyta w dużych dawkach może wywołać zaburzenia gospodarki wapniowej w organizmie. Jej przedawkowanie byłoby jednak trudne ze względu na smak – kwaśny i w dużej ilości zwyczajnie zniechęcający.