Rakotwórczy związek. Jest jeden sposób, by się go pozbyć
Akrylamid to substancja wykorzystywana w wielu procesach w przemyśle, takich jak produkcja papieru, tworzyw sztucznych czy barwników, a nawet uzdatnianie wody.
- Akrylamid jest organicznym związkiem chemicznym należącym do grupy amidów – mówi w rozmowie z WP abcZdrowie technolog żywności Joanna Mulik-Buczma z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
- Jego największe i najbardziej szkodliwe dla człowieka ilości powstają podczas obróbki termicznej – smażenia w głębokim tłuszczu i pieczenia żywności bogatej w węglowodany - dodaje.
Dym tytoniowy
Dym tytoniowy zawiera 7000 substancji chemicznych, z których około 70 ma udowodnione działanie rakotwórcze.
Na tej liście znajduje się akrylamid. Osoby palące mają trzy do pięciu razy wyższy poziom markerów ekspozycji na akrylamid we krwi niż osoby niepalące.
Uwaga na grillowanie
Charakterystyczna chrupkość, smakowity rumiany kolor i intensywny zapach – za to kochamy grillowanie.
Jednak w procesie obróbki termicznej, m.in. mięsa w bardzo wysokiej temperaturze, powstaje akrylamid. Odpowiada za to tzw. reakcja Maillarda.
Im dłużej grillujemy, tym większe stężenie akrylamidu w daniach z rusztu.
Akrylamid w ziemniakach?
Chipsy ziemniaczane i frytki, a także pieczone czy smażone ziemniaki to produkty bogate w węglowodany. Pod wpływem wysokiej temperatury – zarówno pieczenia, jak i smażenia, powstaje akrylamid.
Jedno z badań wykazało nawet, że pokaźna porcja frytek może zawierać 300 razy więcej akrylamidu niż dopuszczalna ilość tej substancji w wodzie pitnej.
Akrylamid znajdziemy także w innych przekąskach, takich jak krakersy, a nawet paluszki.
Eksperci zdradzają, że ilość akrylamidu można znacząco zmniejszyć, mocząc ziemniaki w zimnej wodzie przed dalszą obróbką.
Ciastka i płatki śniadaniowe
Akrylamidem skażone może być większość produktów cukierniczych, a także słodkie płatki śniadaniowe. To jednak nie wszystko. Może być on obecny w sporych dawkach w pieczywie, także tym chrupkim, które nierzadko uchodzi za zdrowszą alternatywę dla pszennych wypieków.
Niestety, akrylamid znajduje się w jeszcze jednym produkcie, kochanym przez wielu z nas – w kawie.
Akrylamid a rak
- W wyniku badań wykonanych na zwierzętach przez EFSA stwierdzono neurotoksyczność, negatywny wpływ na zdolność reprodukcyjną u samców, toksyczność rozwojową i działanie rakotwórcze akrylamidu. Badania na ludziach były niewystarczające, aby oszacować ilość akrylamidu powodującą zagrożenie rakotwórcze. Ale badania te wskazują na ryzyko powstawania zmian nowotworowych – mówi ekspertka.
Ostatnie, opublikowane na łamach "Genome Research" pokazuje, że akrylamid można powiązać m.in. z rakiem płuc, wątroby oraz nerek u ludzi.
Akrylamid może także wpływać na przyspieszone powstawanie niebezpiecznej tkanki tłuszczowej trzewnej powiązanej z wieloma chorobami, w tym większym ryzykiem chorób układu krążenia, cukrzycy czy chorób serca.
Karolina Rozmus, dziennikarka Wirtualnej Polski
Masz newsa, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl
Z Wirtualną Polską związana od 2020 r. Zdobywczyni wyróżnień i nagród w konkursach Dziennikarz Medyczny w latach 2021-2024. Bliska jest jej tematyka zdrowotna, zwłaszcza żywienie i dieta w chorobach oraz choroby zakaźne. Od 2025 r. wydawca serwisu abcZdrowie.
