Borowik ponury - charakterystyka, czy jest jadalny, borowik ponury a ceglastopory

Borowik ponury to grzyb spotykany powszechnie w lasach liściastych i mieszanych. Zwykle można na niego trafić w okolicy dębów, lip, niskich traw, a niekiedy nawet w parkach.

Borowik ponury rośnie od czerwca do października, zazwyczaj osiąga od 5 do 15 cm wysokości, kształtem przypomina walec lub beczkę. Istotnym szczegółem jest jego nietypowa pomarańczowo-czerwonawa barwa z siateczką.

Owocnik w dotyku przypomina zamsz, ale może być bardziej błyszczący, a także przybierać księżycowaty kształt, co jest szczególnie widoczne u młodych osobników.

U starszych grzybów jest on niemalże płaski, imitujący poduszkę. Kapelusz borowika ponurego może mieć nawet 20 centymetrów średnicy, zazwyczaj jest żółto-kremowy lub lekko oliwkowy i zmienia kolor pod wpływem dotyku.

Miejsca wyjadane przez ślimaki stają się lekko czerwone, przez co wielu grzybiarzy mylnie sądzi, że ma styczność z borowikiem ceglastoporym. Miąższ borowika ponurego jest żółty, ale po przecięciu lub ułamaniu staje się atramentowy, dodatkowo trudno oddzielić go od skórki. Rurki natomiast mają oliwkowy odcień i czarne pory, ale po chwili od uszkodzenia zaczynają sinieć.

Jadalność borowika ponurego to kwestia sporna wśród grzybiarzy i pojawia się wiele spekulacji na ten temat. Niezaprzeczalnym faktem jest to, że surowy borowik ponury jest trujący, a po zjedzeniu wywołuje poważne problemy żołądkowe - nudności, wymioty, silny ból brzucha.

W jego składzie obecne są toksyny, takie jak inwolutyna, muskaryna, betaina i acetylocholina. Trudna jest natomiast odpowiedź na pytanie, czy grzyb po obróbce cieplnej jest zdatny do spożycia.

Niektórzy uważają, że absolutnie nie i nie warto zrywać grzybów tego gatunku, natomiast inni są zdania, że proces gotowania usuwa niebezpieczne związki. Zalecają długie gotowanie borowika i kilkukrotne zmienianie wody w trakcie.

Co ciekawe, smażenie czy duszenie nie będzie miało takiego efektu i zjedzenie grzyba będzie skutkować problemami żołądkowymi.

Borowik ponury wymaga zatem wiele czasu i cierpliwości podczas jego przygotowywania, a długie gotowanie pozbawia go większości witamin i składników odżywczych.

Dodatkowo nadal brakuje stuprocentowej pewności, czy zjedzenie potrawy z borowikiem ponurym będzie bezpieczne dla zdrowia i przestrzega się przed podawaniem tego gatunku dzieciom. Ponadto, całkowicie zabronione jest łączenie borowika ponurego z alkoholem.

Borowik ponury i ceglastopory są do siebie bardzo podobne i nawet doświadczonym grzybiarzom jest niekiedy trudno je rozróźnić. Przede wszystkim ceglastopory rośnie również w lasach iglastych i jego podstawa trzonu nie ma charakterystycznej siateczki.

Ma również bardziej porowatą, nierównomierną strukturę, a trzon pokrywają czerwone łuski. Borowik ponury sinieje po uszkodzeniu, nacięciu lub naderwaniu.

Podobnie dzieje się w przypadku drugiego gatunku, ale grzyb ten staje się jeszcze ciemniejszy, niemalże brunatny. Barwa kapelusza u obu osobników jest bardzo podobna, ale u borowika ponurego bardzo trudno oddzielić skórkę od miąższu.