Brzoza brodawkowata – wygląd, właściwości i zastosowanie

Brzoza brodawkowata (Betula pendula) jest drzewem z rodziny brzozowatych. Znana jest także jako brzoza biała, brzoza gruczołowata czy brzezina. Można je spotkać w parkach, ogrodach i zieleni miejskiej, także w lasach dębowych, brzozowych i sosnowych. Lubi gleby ubogie, kamieniste, a także piaski i gliny. Preferuje stanowiska dobrze nasłonecznione.

Jak wygląda brzoza brodawkowata? Drzewo osiąga do 30 m wysokości. Jej gałązki są brodawkowate, cienkie i zwisające, a liście trójkątne lub romboidalne, zaostrzone, nagie, jasnozielone liście. Jesienią przebarwiają się na żółto.

Korona brzozy brodawkowatej jest gęsta, z wiekiem staje się bardziej ażurowa. Charakterystyczną cechą drzewa jest gładka, biała kora. U młodych drzew jest brązowa, z czasem staje się biała, łuszcząca się okrężnie.

Brzoza brodawkowata to nie tylko roślina ozdobna, ale i lecznicza, wykorzystywana w medycynie naturalnej. Surowcem zielarskim są liście brzozy (Betulae folium), także kora brzozowa (Cortex Betulae) będąca źródłem betuliny oraz pozyskiwany wiosną sok z brzozy. Młode liście i pączki to także surowiec zielarski posiadający olejek eteryczny.

Za właściwości brzozy brodawkowatej odpowiadają obecnie w niej związki czynne, takie jak poliprenole, triterpeny, flawonoidy, garbniki katechinowe, kwasy polifenolowe, olejki eteryczne, a także sole miedzi, cynku i magnezu. Za białe zabarwienie drzewa odpowiada betulina wykazująca właściwości antyseptyczne.

Brzoza brodawkowata stosowana wewnętrznie ma działa silnie moczopędnie. Zwiększa również potliwość organizmu, usprawnia przemianę materii i wzmacnia organizm, obniża gorączkę, łagodzi ból gardła i wspiera regenerację organizmu.

Regeneruje tkanki, łagodzi ból mięśni. Dzięki temu przeciwdziała tworzeniu się złogów i kamieni moczowych, zapobiega anemii, wzmacnia odporność i tonuje bóle reumatyczne. Ekstrakt z kory regeneruje podrażnioną skórę, a i odbudowuje jej naturalną warstwę ochronną.

Wykorzystywana zewnętrznie kora brzozy (w postaci okładów) ma działanie odkażające. Z uwagi na to, że roślina ma właściwości przeciwgrzybicze, przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, wykorzystuje sia ją w leczeniu trądziku, egzemy, AZS (atopowe zapalenie skóry) łojotoku, alergii czy łuszczycy.

Na co pomaga brzoza brodawkowata? Roślina, z uwagi na właściwości moczopędne, jest zalecana w leczeniu takich zaburzeń i chorób jak:

• przewlekłe schorzenia dróg moczowych ze zmniejszonym wydzielaniem moczu, zapalenie nerek,
• kamica nerkowa,
• skaza moczanowa,
• choroba gośćcowa,
• zapalenie węzłów chłonnych,
• choroby skóry,
• osłabienie organizmu.

Brzoza brodawkowata podawana jest w postaci naparu, herbaty, nalewki i soku (zwany dawniej oskołą). Można również kupić różne preparaty, które ją zawierają. To tabletki, kapsułki czy płyny ukierunkowane na cholesterol, zakażenia układu moczowego, infekcje i detoksykację organizmu.

Kosmetyki z brzozą brodawkowatą

Liście brzozy brodawkowatej są wykorzystywane w kosmetyce. Można je nie tylko znaleźć w produktach przeznaczonych do pielęgnacji włosów przetłuszczających i skłonnych do wypadania czy przeciwłupieżowych. W kosmetologii stosowane są również ekstrakt z betuliny oraz kwas betulinowy. Ponadto napary ze świeżych liści wykazują działanie antycellulitowe.

Choć brzoza brodawkowata jest rośliną bezpieczną, istnieją przeciwwskazania do jej stosowania. Stanowi ją nadwrażliwość na pyłki i liście brzozy, ale także ciąża, okres karmienia piersią oraz wiek. Preparatów z brzozą nie powinny zażywać dzieci do 12. roku życia. Do przeciwwskazań należy także niedrożność dróg moczowych i obrzęki spowodowane niewydolnością nerek bądź serca.

Brzoza stosowana zwykle nie wywołuje działań niepożądanych. Do potencjalnych skutków ubocznych należą trudności w oddawaniu moczu i krwiomocz, reakcje alergiczne (takie jak świąd, pokrzywka, wysypka), nudności i gorączka. Zwykle są one konsekwencją nieodpowiedniego stosowania surowca (zbyt często, w za dużych ilościach).