Trwa ładowanie...

Potas - rola i funkcje w organizmie, źródła, niedobór i nadmiar potasu

Potas jest pierwiastkiem niezbędnym dla prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Najważniejszą funkcją potasu jest kontrola ciśnienia krwi, pracy nerek i regulowanie gospodarki wodno-elektrolitowej. Jeśli odczuwasz nieregularne bicie serca, puchną ci ręce i nogi, masz nadciśnienie, to musisz uważać. Powodem takich dolegliwości może być niedobór potasu. Jest to najlepszy moment, by wzbogacić swoją dietę w produkty o wysokim poziomie potasu – banany, suszone owoce, pomidory i ziemniaki.

Zobacz film: "Dlaczego warto jeść pomidory?"

spis treści

1. Rola i funkcje potasu

Potas jest elektrolitem, podobnie jak sód i chlor. Rozpuszcza się w wodzie i przenosi ładunki elektryczne. W naszym organizmie, który składa się z wody, potas znajduje się niemal wszędzie: we krwi, w komórkach, w chłonce, w przestrzeni międzykomórkowej.

Odpowiedni poziom potasu jest bardzo ważny, dostarcza komórkom składników odżywczych, jednocześnie wpływając na usuwanie zbędnych produktów przemiany materii.

Ponadto potas bierze udział w spalaniu białek i węglowodanów oraz pobudza wydzielanie insuliny. Pozwala prawidłowo funkcjonować układowi nerwowemu, mięśniom i pomaga w dotlenieniu mózgu.

Potas jest pierwiastkiem, który poprawia koncentrację i zdolność myślenia. Jest odpowiedzialny za kontrolowanie pracy nerek, ciśnienia krwi i regulowanie gospodarki wodnej.

Jest głównym kationem wewnątrzkomórkowym. Uczestniczy w funkcjonowaniu ATP-azy Na/K, która utrzymuje odpowiednie stężenie w komórce, a sodu poza komórką. Poza tym potas uczestniczy w powstawaniu potencjału spoczynkowego i czynnościowego błony komórkowej neuronów oraz w przewodzeniu impulsów nerwowych.

Badanie na stężenie potasu we krwi zleca się, gdy odczuwamy osłabienie i zaburzenia pracy serca. Poziom potasu w organizmie bada się na czczo. Warto pamiętać o tym, aby ostatni posiłek zjeść we wczesnych godzinach wieczornych dnia poprzedniego. Potas w normie oznacza, że wynik zawiera się w przedziale 3,5–5,5 mmol/l.

Czy cierpisz na niedobór potasu? Sprawdź te 4 objawy
Czy cierpisz na niedobór potasu? Sprawdź te 4 objawy [6 zdjęć]

Kiedy mowa o składnikach odżywczych ważnych dla zdrowia, potas nie jest jednym z pierwszych, które przychodzą...

zobacz galerię

2. Źródła potasu

Potas jest składnikiem większości produktów, jednak spożywanie go wciąż jest niedostateczne. Dużo pierwiastka traci się przez układ pokarmowy i nerki, dlatego jego zapas powinien być jak najszybciej uzupełniany.

Szczególną uwagę na dietę bogatą w potas powinny zwrócić osoby odchudzające się, gdyż to one przede wszystkim narażone są na jego utratę. Dieta obfitująca w sól, słodycze, kawę oraz alkohol także powoduje zwiększenie wydalania tego minerału.

Osoba dorosła powinna przyjmować dziennie około 2000-4000 mg potasu. Eksperci twierdzą, że najbogatszym źródłem potasu są suszone owoce (morele, figi, jabłka, rodzynki), awokado, banany, kiwi, ziemniaki, seler, pomidory oraz grejpfruty. Potas jest również obecny w mięsie.

produkt mg/100 g produkt mg/100 g
mleko 138 kasza gryczana 443
ser twarogowy 96 ryż brązowy 260
polędwica wołowa 382 fasola biała 1188
pierś z kurczaka 385 ziemniaki 443
suszone morele 1666 figi 938
banany 395 awokado 600
seler 320 grejpfrut 277
pomidory 282 kiwi 290

Niedobory potasu można uzupełniać gotowymi suplementami diety, zawierającymi glukonian potasu oraz przecier banana. Zaleca się przyjmowanie danych preparatów zwłaszcza osobom, które narażone są na stres, prowadzą aktywny tryb życia, oraz osobom, które często mają problemy ze skurczami łydek. Należy jednak pamiętać, że nadmiar potasu może szkodzić, dlatego przed przyjmowaniem preparatów z potasem należy skonsultować się z lekarzem.

3. Niedobór potasu w organizmie

Niedobór potasu to inaczej hipokaliemia. Do niedoboru tego elektrolitu może dojść u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, np. z nadciśnieniem tętniczym, u osób stosujących środki moczopędne oraz leki nasercowe.

Niektóre z tych farmaceutyków zwiększają wydalanie potasu z moczem, dlatego w trakcie przewlekłej terapii tymi lekami konieczne jest regularne kontrolowanie jego poziomu w surowicy i ewentualne uzupełnianie braków. Nigdy jednak nie wolno prowadzić suplementacji na własną rękę. Należy ją skonsultować z lekarzem.

Z hipokaliemią można się też spotkać przy intensywnych wymiotach lub biegunkach, najczęściej w przebiegu przedawkowania leków przeczyszczających, przy zatruciach pokarmowych lub przy przewlekłych chorobach jelit. Niedobór potasu występuje również przy niedoborach aldosteronu – hormonu produkowanego przez korę nadnerczy.

Niedoczynność tarczycy może prowadzić do wzrostu wydalania tego minerału i jego niedoboru. Rzadsze przyczyny hipokaliemii, to: rozległe oparzenia, urazy, wstrząs, masywne krwotoki, śpiączka cukrzycowa, sterydoterapia, zespół Cushinga.

Objawy niedoboru potasu:

  • ogólne osłabienie,
  • apatia i nadmierna senność,
  • zaburzenia pracy serca,
  • arytmie,
  • zaburzenia funkcjonowania mięśni szkieletowych i gładkich,
  • samoistne drżenia mięśniowe, np. ud lub łydek,
  • obrzęki kończyn dolnych.

Należy pamiętać, że brak potasu w diecie może prowadzić do różnorodnych zaburzeń ze strony organizmu, m.in. do:

  • chronicznego zmęczenia,
  • zdenerwowania,
  • wzdęć,
  • zaparć,
  • trądziku,
  • omdleń.

4. Nadmiar potasu w organizmie

Nadmiar potasu w organizmie to z kolei hiperkaliemia. Jest zjawiskiem bardzo rzadkim. Spotyka się ją najczęściej w zaawansowanych chorobach nerek, które prowadzą do ich niewydolności lub w wyniku nadmiernej suplementacji tym pierwiastkiem.

Potasu spożywanego w formie produktów naturalnych nie można przedawkować. Objawami hiperkaliemii są: zwolnienie akcji serca, spadek siły mięśniowej i parestezje kończyn, czyli odczuwanie mrowienia lub drętwienia.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.