Tiamina (witamina B1) - rola, niedobór, źródła w diecie

Tiamina, czyli witamina B1 lub aneuryna, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Tiamina została wyizolowana jako pierwsza witamina przez Kazimierza Funka w 1911 roku. Główne źródło tiaminy stanowi mięso oraz produkty zbożowe. Do objawów niedoboru witaminy B1 należą: uczucie zmęczenia, drażliwość, zaburzenia koncentracji uwagi, obniżenie nastroju.

Zobacz film: "Niedobory witamin"

spis treści

1. Tiamina - rola witaminy B

Tiamina pełni w organizmie trzy zasadnicze funkcje: uczestniczy w procesach energetycznych, w reakcjach prowadzących do syntezy nukleotydów i NADPH (główny związek w szlaku przemian kwasów tłuszczowych) oraz w procesach neurofizjologicznych.

Tiamina to witamina B1 niezbędna do prawidłowych przemian metabolicznych zachodzących w organizmie. Tiamina jest wykorzystywana w komórkach wielu tkanek – serca, wątroby, mięśni szkieletowych.

Tiamina odgrywa istotną rolę w układzie nerwowym, ponieważ bierze udział w syntezie neurotransmiterów warunkujących prawidłowe przekazywanie impulsów nerwowych. Ponadto uczestniczy w produkcji energii w mitochondriach, odnowie białek, przez co wpływa na funkcjonowanie całego organizmu.

2. Tiamina - niedobór witaminy B

Zbyt małe spożycie tiaminy może prowadzić do zaburzeń pracy przewodu pokarmowego (zaburzeń trawienia i wydzielania soku żołądkowego), zaburzeń neurologicznych polegających na upośledzeniu przemiany cukrów – głównego źródła energii dla mózgu – co prowadzi do gromadzenia się dużej ilości związków (kwasu mlekowego i pirogronowego), których nadmiar zaburza funkcjonowanie tego układu.

Kolejnym powikłaniem niedoboru tiaminy mogą być zaburzenia sercowo-naczyniowe oraz wiele niecharakterystycznych objawów, takich jak: zmniejszenie apetytu, zmniejszenie masy ciała, depresja, osłabienie mięśni, zaburzenia czucia i popędu płciowego czy zanik miesiączkowania.

Z kolei żywieniowej hiperwitaminozy B1 jak dotąd nie odnotowano. Przy suplementacji witaminowej małe dawki tiaminy na ogół nie są toksyczne. Objawy uboczne podawania tiaminy występują bardzo rzadko i są to jedynie objawy typu alergicznego.

Zapotrzebowanie na witaminę B1 (tiaminę), jak na każdy składnik pokarmowy, jest uzależnione od wieku, aktywności fizycznej i składu diety. Dieta bogata w węglowodany zwiększa zapotrzebowanie na tiaminę. Zalecenia podają, że tiamina powinna być spożywana w przedziale od 1,3 do 2,2 mg na dobę.

Niedobór tiaminy najczęściej występuje u osób stosujących dietę niezawierającą mięsa oraz produktów zbożowych (pieczywa, kasz, makaronów). Brak witaminy B1 w organizmie występuje w następstwie niedożywienia oraz upośledzenia jej wchłaniania, często u anorektyczek i alkoholików.

3. Tiamina - objawy niedoboru witaminy B

Do łagodnych objawów niedoboru witaminy B1 należą:

Długotrwały brak tiaminy powoduje utrwalenie zmian neurologicznych. Awitaminoza witaminy B1 powoduje rozwój choroby zwanej beri-beri. Schorzenie to objawia się zanikiem mięśni, osłabieniem siły skurczowej mięśnia sercowego, niskim ciśnieniem tętniczym, obrzękami, porażeniem nerwów oraz zaburzeniami psychicznymi (depresja, apatia, psychozy).

Osoby zażywające leki moczopędne – np. furosemid, częściej cierpią z powodu niedoboru witaminy B1.

4. Tiamina - źródła w diecie

Witamina B1 wchłania się w jelicie cienkim. Zapotrzebowanie na witaminę B1 jest uzależnione od wieku, płci oraz zawartości węglowodanów w diecie i waha się od 0,5 mg/dobę u niemowląt do 2,2 mg/dobę u kobiet karmiących. Zalecana dawka dobowa (recommended daily allowance – RDA) wynosi 1,2-1,5 mg dla mężczyzn i 1,0-1,1 mg dla kobiet.

Głównym źródłem witaminy B1 w diecie są:

Niedobór tiaminy (witaminy B1) najczęściej występuje u osób stosujących dietę niezawierającą mięsa
Niedobór tiaminy (witaminy B1) najczęściej występuje u osób stosujących dietę niezawierającą mięsa (123rf.com)

Niewielkie jej ilości znajdują się w warzywach i owocach.

Produkt Zawartość w mg/100 g Produkt Zawartość w mg/100 g
Mięso wieprzowe 0,54 Brukselka 0,1
Jaja 0,13 Kalafior 0,11
Chleb razowy żytni 0,19 Pomarańcze 0,1
Płatki owsiane 0,2 Łosoś 0,17

Tiamina wykorzystywana w lecznictwie jako środek wspomagający działanie niesteroidowych leków przeciwbólowych stosowanych w bólach kręgosłupa oraz w okolicy krzyża.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.