Burak ćwikłowy – wygląd, właściwości i walory zdrowotne

Burak ćwikłowy jest popularnym, jadalnym warzywem, które było uprawiane już w starożytności. To podgatunek buraka zwyczajnego (Beta vulgaris L. subsp. vulgaris), które ma charakterystyczny wygląd: czerwonawe liście oraz zwykle czerwony, ale także biały lub żółty korzeń spichrzowy. Jego kształt jest cechą odmianową.

W obrębie buraków korzeniowych wyróżnia się nie tylko buraki ćwikłowe, ale również buraki cukrowe, których korzeń zawiera około 20% cukru oraz buraki pastewne, uprawiane na paszę. Wszystkie znane odmiany buraka pochodzą od buraka dzikiego. Ten rośnie na Bliskim Wschodzie.

Korzeń buraka ćwikłowego jest zasobny w witaminy i minerały, takie jak:

• witamina A,
• witaminy z grupy B: tiamina (B1), ryboflawina (B2), niacyna (B3), kwas foliowy (B9),
• witamina C,
• witamina E,
• witamina K,
• magnez,
• fosfor,
• wapń,
• potas,
• sód,
• żelazo,
• cynk.

W korzeniach buraka ćwikłowego znajdują się betacyjany, dzięki którym burak ma czerwono-fioletowy kolor (obecne w burakach barwniki należą do bardzo silnych przeciwutleniaczy), a także pektyny, białko, cukry i błonnik. Co interesujące, młode liście zawierają więcej białka i soli mineralnych niż korzenie.

• Burak - właściwości i zastosowanieBurak - właściwości i zastosowanie
• Koktajl, który błyskawicznie obniża ciśnienie
• Jesienny detoks sezonowymi produktami
• Kuracja Siemionowej – oczyść swój organizm z pasożytów i toksyn!

Walory prozdrowotne buraków cukrowych są imponujące, ponieważ warzywa te:

• pomagają normować poziom cholesterolu,
• obniżają ciśnienie krwi,
• obniżają poziom cholesterolu, przeciwdziałają miażdżycy,
• przeciwdziałają zwapnieniom naczyń krwionośnych, regulują krzepnięcie krwi, wzmacniają układ krwionośny, zapobiegają anemii,
• mają działanie odkwaszające organizm, sprzyjają detoksykacji organizmu, wzmacniają odporność organizmu,
• wpływają na prawidłowy rozwój płodu,
• pomagają usunąć z krwiobiegu homocysteinę, której wysoki poziom może prowadzić do chorób serca,
• wspomagają organizm po chemioterapii, a także przy niedokrwistości,
• poprawiają nastrój, działają uspokajająco oraz wyciszająco,
• mają działanie wykrztuśne, pomagają podczas kaszlu,
• przyspieszają regenerację skóry oraz sprawiają, że ta wolniej się starzeje,
• łagodzą dolegliwości związane z menopauzą, między innymi uderzenia gorąca i nawracające migreny, zmniejszają ryzyko zachorowania na osteoporozę,
• mają dobroczynny wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, w tym na pracę jelit i żołądka, pomagają na zgagę, przywracają równowagę w żołądku,
• zapobiegają rozwojowi raka, wspomagają leczenie białaczki (należą do warzyw najskuteczniej zwalczających raka),
• przyspieszają przemianę materii, wspomagają redukcję tkanki tłuszczowej. Mają znaczenie dietetyczne dzięki dużej zawartości błonnika oraz kwasu jabłkowego, cytrynowego, winnego i szczawiowego.

Buraki ćwikłowe są mocno zasadotwórcze, co potęguje ich właściwości lecznicze (warto je podawać do dań i produktów zakwaszających przewód pokarmowy, głównie do mięsa).

Warzywa te są polecane zwłaszcza osobom, które zmagają się z chorobami układu krążenia (głównie z nadciśnieniem), także dzieciom i młodzieży oraz kobietom w ciąży, narażonych na niedobory kwasu foliowego i anemię.

Burak ćwikłowy jest bardzo popularnym warzywem. Jego główną częścią jadalną jest spichrzowy korzeń, ale można konsumować również jego młode liście (botwina).

Konsumuje się go zarówno na surowo, jak i po obróbce termicznej. Czerwony burak jest idealny do zup, surówek i sałatek, a także soków. Można go piec i podsmażać, by podawać do dań mięsnych, także z chrzanem. Warto je również kisić.

Ponieważ składniki mineralne zawarte w burakach rozpuszczają się w wodzie, jak można się domyślać, zdrowsze są buraki surowe, ewentualnie pieczone ze skórką i obrane po wyjęciu z piekarnika. Wspaniale smakuje sałatka z buraków czy carpaccio z buraka. Nieocenione są także zupy – barszcz czerwony, barszcz ukraiński czy chłodnik oraz sok z buraków.

Jedząc buraki należy pamiętać, że choć są niskokaloryczne, zawierają sporo cukru i mają wysoki indeks glikemiczny (IG= 64). Ponieważ szybko podnoszą poziom cukru we krwi, nie powinni ich jeść chorzy na cukrzycę.

Burak ćwikłowy to jedno z najpopularniejszych warzyw. Jest uprawiany powszechnie. Nie wymaga żyznej gleby. Warto wiedzieć, że Polska jest największym producentem buraków ćwikłowych w UE.
Warzywo jest rośliną dwuletnią: w pierwszym roku uprawy tworzy korzeń spichrzowy i rozetę liści, zaś w drugim pęd kwiatostanowy. Nasiona wysiewa się w kwietniu. Okres wzrostu trwa 3–4 miesiące.