Fasolnik chiński – właściwości odżywcze, uprawa i zastosowanie

Fasolnik chiński (łac. Vigna sinensis lub Vigna unguiculata) to roślina, która pochodzi z tropikalnych rejonów Afryki. Należy do rodziny bobowatych. Jest spokrewniona z fasolą, grochem, ciecierzycą, soczewicą i soją, ale także koniczyną.

Bywa mylona z fasolnikiem egipskim. Jej inne nazwy to: wspięga chińska, wspięga wężowata, wigna, fasola sprężyna, fasola wąż czy fasola długa na jard.

Jak wygląda fasolnik chiński? To jednoroczne pnącze, która osiąga wysokość 200-300 cm. Posiada jadalne, smaczne, wąskie i długie strąki, które osiągają długość 50 cm. Wyglądem przypominają spaghetti. Warzywo jest podobne do fasoli, a i smakuje podobnie jak fasolka szparagowa, nie ma jednak włókien i jest delikatniejsze.

Fasolnik chiński jest ozdobą ogrodu, ponieważ zachwyca barwami nie tylko strąków, ale i kwiatów. Te przypominają motyle. Na pędach zawsze pojawiają się w parach, po dwa. Zakwitają w drugiej połowie lata w odcieniach różu i purpury. Znajdujące się w ich wnętrzu nasiona są białe lub ciemne. Roślina posiada również ozdobne, trójpalczaste liście.

Wspięga chińska największą popularnością cieszy się w Chinach, Tajlandii, ale i Kalifornii. W Polsce występuje głównie w postaci odmiany botanicznej, tworzącej bardzo długie strąki. Wyróżnia się jej dwie odmiany. To fasolnik tyczny, który wymaga podporu, a jego pędy osiągają do 4 m długości oraz fasolnik karłowy o krzaczastym pokroju z silnie rozgałęziającymi się pędami.

Generalnie fasolnik chiński jest łatwy w uprawie. Potrzebuje ciepła oraz podpór, ponieważ jest ciepłolubnym, szybko rosnącym pnączem. Nadaje się do uprawy w gruncie, pod osłonami oraz w donicach. Najlepiej rośnie na glebie lekko kwaśnej, wilgotnej i żyznej, ale poradzi sobie także na podłożu bardziej suchym i mniej zasobnym w składniki pokarmowe.

Uprawę rośliny zaleca się pod osłonami: w szklarni lub w folii, ewentualnie w gruncie, wybierając stanowisko ciepłe, osłonięte od wiatru i dobrze nasłonecznione (sprawdzi się na przykład dobrze nasłoneczniony zakątek pod południową ścianą w ogrodzie).

Warzywo można uprawiać z rozsady lub z siewu wprost do gruntu. Wysiewa się je w drugiej połowie maja i w pierwszej połowie czerwca. Roślina wschodzi szybko, po kilku dniach (od 3 do 10). Jadalne strąki zbiera się od lipca do września. Należy robić to sukcesywnie w miarę wzrostu (w postaci zielonej na jarzynkę) lub po całkowitym dojrzeniu (na nasiona).

Właściwości odżywcze i prozdrowotne fasolnika chińskiego są podobne do walorów innych gatunków fasoli. Jego strąki zawierają sporo:

• błonnika (8 g),
• białka roślinnego (około 3 g),
• węglowodanów (8g),
• a także śladowe ilości tłuszczu (0,4 g) i sodu (4 mg).

Nasiona warzywa dostarczają cukrów, potasu, wapnia i magnezu, witamin z grupy B, witaminy C oraz karotenoidów. Co ważne, w roślinie występują prawie wszystkie aminokwasy egzogenne, czyli takie, które nie są wytwarzane przez ludzki organizm. W 100 gramach wspięga węzowata zawiera jedynie 47 kalorii.

Ponieważ wspięga chińska jest zasobna w białko (zawiera go zdecydowanie więcej niż mięso), do swojego jadłospisu powinny ją włączyć przede wszystkim osoby będące na diecie wegetariańskiej i wegańskiej, a także te, które unikają mięsa i poszukują innych źródeł białka.

Zawartość błonnika w roślinie sprawia, że ma ona dobry wpływ na funkcjonowanie układu pokarmowego, pomaga również usunąć z organizmu cholesterol. Zarówno strąki, jak i nasiona zawierają skrobię oraz substancje hamujące rozrastanie się tkanek nowotworowych.

Fasolnik chiński znajduje zastosowanie w kuchni. Wartościowe są głównie strąki, ale również nasiona. Można je spożywać w całości lub pokrojone na kawałki. Podaje się je na wiele sposobów. Warto przygotowywać dania gotowane, duszone, gotowane na parze czy zapiekane, ale i jeść na surowo, w postaci marynowanej i suszonej.

Po obróbce termicznej wignę można podawać jak tradycyjną fasolkę lub warzywne spaghetti, a i przyrządzać różne dania kuchni azjatyckiej. Warto pamiętać, by strączki gotować bardzo krótko, ponieważ gotowane zbyt długo stają się nazbyt miękkie i tracą smak.