Matiasy - wartości odżywcze, jak je przyrządzić, matiasy a śledzie

Matiasy to śledzie atlantyckie przed okresem godowym, ich wiek nie przekracza 12 miesięcy. Są niedojrzałe płciowo, mają delikatne i bardziej tłuste mięso niż dojrzałe osobniki. Ma to związek z tym że ryby tuż przed okresem tarła więcej jedzą i przybierają na wadze.

Matiasy są obecne w północnych wodach Oceanu Atlantyckiego do głębokości 300 metrów. Połów zwykle ma miejsce przez kilka tygodni czerwca, gdy matiasy docierają do wybrzeży Norwegii i Szwecji.

Delikatne w smaku matiasy skrywają wiele cennych składników odżywczych, takich jak witamina E, D i B12, białko czy kwasy tłuszczowe omega-3.

W składzie obecne są również pierwiastki, takie jak selen, żelazo, fosfor i jod. Wpływają one na funkcjonowanie układu nerwowego oraz równowagę kwasowo-zasadową organizmu.

Kwasy omega-3 są niezwykle istotne, ponieważ nie jesteśmy w stanie ich samodzielnie wyprodukować. Pozwalają one na zmniejszenie stężenia cholesterolu, chronią przed otyłością i chorobą wieńcową.

Dodatkowo mają pozytywny wpływ na poziom odporności. Witamina D3 oddziałuje natomiast na kondycję kości i zębów, przeciwdziała osteoporozie. Pozostałe witaminy spowalniają procesy starzenia się organizmu, poprawiają stan cery, wpływają na proces widzenia i zapobiegają nowotworom.

Matiasy po połowie są oczyszczane z oskrzeli i wnętrzności, poza trzustką, konieczną do procesu dojrzewania. Tuż przed podaniem ryba jest patroszona w celu pozbycia się głowy, skóry i kręgosłupa, poza krótkim odcinkiem w pobliżu ogona.

To na tym etapie matias przepoławiany jest na pół, a jego dwie części łączy ogon. Następnie ryby lądują w zalewie solankowej o słabym natężeniu, z tego względu matiasy mają mniej intensywny smak niż zwykłe śledzie, nie ma też potrzeby moczenia ich w mleku.

Po wyjęciu z zalewy matias najczęściej podawany jest na zimno z dodatkiem śmietany i cebuli. Sposób serwowania jest jednak zależny od konkretnego kraju, w Niemczech śledzie podaje się z ziemniakami gotowanymi w mundurkach i zieloną fasolą.

Matiasy to ryby przed ukończeniem 1. roku życia, natomiast śledzie to dorosłe osobniki, zazwyczaj 2-3 letnie. Matiasy mają bardziej delikatne mięso, niższą zawartość rtęci, a także większą ilość wartości odżywczych.

Matiasy można kupić jedynie przez kilka miesięcy w niektórych krajach, ich cena jest dość wysoka. Ryby te są traktowane jako lokalny przysmak, o czym przypomina certyfikat TSG wydawany przez Unię Europejską.

Matiasy w Polsce występują głównie w postaci mrożonej, w wersji świeżej śledzie można spróbować w Danii, Szwecji i Norwegii.

Śledzie à la matias to dorosłe osobniki sprzedawane w zalewie olejowej lub olejowo-octowej. Zwykle są dodatkowo konserwowane benzoesanem sodu, charakteryzuje je białe mięso.

Prawdziwe matiasy są dostępne bez dodatku konserwantów, oleju czy octu. Mają bardzo delikatne, różowo-srebrzyste mięso i wiek poniżej 12. miesięcy.