Poziomka - niedoceniona krewna truskawki

Poziomka pospolita (Fragaria vesca), nazywana także zwyczajną, jadalną lub czerwoną jagodą, rośnie w całej strefie klimatu umiarkowanego. Najczęściej możemy ją spotkać na obrzeżach lasów iglastych i liściastych, na polanach, porębach oraz w zaroślach.

Osiąga wysokość od 10 do 25 centymetrów. Pod ziemią wytwarza poziome, krótkie kłącze i niezbyt głęboko sięgające korzonki. Ma drobne, białe kwiaty i ząbkowane liście na długich ogonkach. Jej owoce są okrągłe lub owalne, najczęściej czerwone, choć zdarzają się też żółte i białawe. Pojawiają się w czerwcu oraz lipcu. Mają charakterystyczny, słodkawy zapach i smak.

Oprócz dzikich gatunków, wyróżniamy również ogrodowe. Należy jednak pamiętać, że owoce i liście poziomek z przydomowego ogródka lub balkonu wykazują słabsze właściwości lecznicze, niż te dziko rosnące.

1 z 6Właściwości lecznicze owoców poziomki

Owoce poziomki pospolitej są cenione ze względu na swoje właściwości lecznicze. Dzięki wysokiej zawartości witaminy C wspomagają naturalną odporność organizmu i pomagają zwalczać infekcje.
Zawierają dużo potasu, więc mogą być stosowane m.in. w nadciśnieniu tętniczym, anemii czy krwawieniach macicznych, ponieważ usprawniają pracę układu krwionośnego. Hamują także wchłanianie złego cholesterolu LDL, który może zatykać naczynia krwionośne.
Mają właściwości moczopędne.
Zawarte w nich antyoksydanty zwalczają wolne rodniki, które przyśpieszają proces starzenia oraz hamują namnażanie się komórek nowotworowych. Z kolei garbniki wykazują właściwości ściągające, zapobiegają biegunkom, działają przeciwzapalnie i przeciwkrwotocznie. Wspomagają usuwanie toksyn z organizmu.
W owocach poziomki znajdziemy też pektyny, które działają jak "miotełka" w naszym przewodzie pokarmowym.
Zawarty w nich kwas salicylowy rozpuszcza kamień nazębny i przeciwdziała chorobom dziąseł i przyzębia.

2 z 6Liście poziomki

Obraz
© 123 RF

Liście poziomki zawierają około 6 proc. garbników pirokatechinowych, flawonoidy (kwercetyna, rutyna), glikozydy, kwasy organiczne, witaminę C, ślady olejku eterycznego i sole mineralne.

Składniki te działają ściągająco na skórę, a więc zamykają pory i oczyszczają cerę tłustą i trądzikową.

Flawonoidy wykazują z kolei właściwości moczopędne. Wspomagają proces usuwania z organizmu nadmiaru jodu, sodu i chloru oraz szkodliwych produktów przemiany materii.
Glikozydy, czyli cukry, które powstają w wyniku fotosyntezy, zwiększają przepuszczalność włosowatych naczyń krwionośnych.

3 z 6Zasady zbierania liści poziomki

Liście poziomek zbiera się aż do momentu kiedy zaczną żółknąć. Zbieramy tylko zielone, zdrowe liście bez plam i zaschnięć. Ścina się same blaszki liściowe. Pamiętajmy jednak, by zbierać je wyłącznie z roślin dziko rosnących.

Glikozydy zawarte w liściach poziomki rozpadają się pod wpływem światła, po czym przechodzą w związki bezbarwne, dlatego po zerwaniu liście należy jak najszybciej poddać suszeniu w przewiewnym, zacienionym miejscu w sposób naturalny. Można je także suszyć w temperaturze podwyższonej, nie przekraczającej jednak 35 stopni Celsjusza.

4 z 6Usuwanie toksyn z organizmu, wspomaganie trawienia

Obraz
© Shutterstock

Substancje zawarte w liściach poziomki wspomagają leczenie wielu chorób. Działają moczopędnie, dzięki czemu wspomagają usuwanie toksyn z organizmu. Regulują też przemianę materii.

Poza tym posiadają właściwości przeciwzapalne i ściągające. Są stosowane w nieżycie żołądka i jelit, a także przy stłuszczeniu wątroby. Używa się ich też przy przeziębieniach, chorobach reumatycznych, kamicy nerkowej, podagrze, kamicy pęcherza żółciowego, niedokrwistości.

Medycyna ludowa zaleca mocny napar z liści poziomki jako skuteczny środek na biegunkę.

Wyciągi nadają się także do leczenia hemoroidów. Są również wskazane przy chorobie wieńcowej, a pomocniczo przy nowotworach i cukrzycy.

5 z 6Na miażdżycę i choroby gardła

Obraz
© Shutterstock

Napar z liści poziomki pospolitej stosuje się w leczeniu nadciśnienia oraz miażdżycy naczyń krwionośnych. Korzystnie działa także przy schorzeniach skóry, powstałych na tle złej przemiany materii oraz przy podrażnieniach błon śluzowych jamy ustnej i przewodu pokarmowego.

Wywarem z liści poziomki pospolitej można również płukać bolące gardło i narządy płciowe przy stanach zapalnych. Zewnętrznie odwar z poziomkowych liści stosuje się do okładów i obmywań. Świeże liście można natomiast przykładać na oparzenia oraz zadrapania, ponieważ przyspieszają gojenie ran i działają bakteriobójczo.

Liście poziomki wymieszane z korą lub gałązkami czeremchy oraz z zielem glistnika i znamionami kukurydzy stosuje się w leczeniu zapaleniu gruczołu krokowego, obrzęku i nowotworach prostaty.

Okłady z gazy nasączonej w naparze przyniosą ulgę przy nadmiernym łzawieniu oczu, alergii i zapaleniu powiek.

6 z 6Herbata z liści poziomki

Obraz
© Shutterstock

Odwar sporządza się z łyżki wysuszonych i rozdrobnionych liści, które zalewa się szklanką gorącej wody i gotuje powoli pod przykryciem około pięciu minut.

Następnie odstawiamy na 15 minut aż napar naciągnie i odcedzamy. Tak przygotowany napój pije się dwa lub trzy razy dziennie po pół szklanki. Suszone liście poziomki dobrze smakują w połączeniu z zieloną herbatą. Można stosować je jako przyprawę do marynat.

Świeże liście poziomki można także poddać fermentacji. Jak to zrobić? Ugniatamy je, zamykamy w słoiku i odstawiamy w ciepłe miejsce na dobę. Po tym czasie suszymy i przekładamy do puszki.

Wybrane dla Ciebie