Serniki – rodzaje i przepisy, wartości odżywcze

Serniki to bardzo popularne ciasta, których głównym składnikiem jest twaróg, a także jajka, masło lub śmietanka, cukier i dodatki smakowe. To doskonałe ciasto świąteczne (częste ciasto na Wielkanoc czy Boże Narodzenie), ale i domowy, weekendowy deser. Jadano je już w starożytnej Grecji.

W sernikach pierwsze skrzypce gra twaróg. Warto jednak wiedzieć, że oprócz zmielonego białego sera można sięgać po gotowe sery mielone, Philadelphię, ricottę, mascarpone, dodając je w różnych proporcjach. Ciasto można upiec bez spodu lub na spodzie (może być kruchy, biszkoptowy lub zrobiony z gotowych i pokruszonych ciasteczek). To dlatego istnieje tak wiele oryginalnych receptur i wariacji na temat tych lubianych ciast.

Pod nazwą serniki kryją się nie tylko klasyki, takie jak sernik wiedeński, sernik krakowski, sernik nowojorski, sernik japoński czy sernik królewski, który zawsze wychodzi, ale i wiele różnych receptur. Popularny jest:

• seromak (seromakowiec),
• sernik Oreo,
• sernik Raffaello,
• malinowe sernikobrownie,
• sernikobrownie z wiśniami,
• sernik domowy z budyniem,
• sernik z jabłkami i kruszonką,
• sernik dyniowy,
• sernik z wiśniami,
• sernik z żurawiną,
• sernik z malinami,
• sernik z brzoskwiniami,
• sernik kajmakowy,
• sernik chałwowy,
• sernik marcepanowy,
• sernik z pierniczkami
• sernik z malinami i brzoskwiniami,
• sernik pistacjowy,
• sernik stracciatella z borówkami,
• sernik kajmakowy na korzennym spodzie,
• sernik świąteczny z pomarańczami,
• sernik gotowany,
• sernik z rosą.

Znany jest także sernik w wersji ciasta bez pieczenia. To popularny sernik na zimno:

• sernik na zimno z malinami, truskawkami czy borówkami,
• sernik na zimno Pina colada,
• śmietankowy sernik na zimno z malinami i galaretką,
• czekoladowy sernik na zimno,
• jagodowy sernik na zimno w białej czekoladzie.

Aby upiec tradycyjny sernik, należy przygotować:

• kilogram twarogu: tłustego lub półtłustego, zmielonego co najmniej dwukrotnie,
• kostkę masła (200 g),
• szklankę cukru (maksymalnie 250 g),
• 4 jajka,
• 2 łyżki skrobi ziemniaczanej (lub 50 g kaszy manny),
• aromat: waniliowy lub rumowy,
• opcjonalnie bakalie: rodzynki, skórka pomarańczowa.

Należy utrzeć masło z cukrem. Gdy staną się puszystą, jasną masą, trzeba dodać żółtka i aromat. Miksując stopniowo dodawać twaróg, potem pozostałe składniki: skrobię ziemniaczaną i proszek do pieczenia, ewentualnie bakalie. Na koniec do masy dodaje się ubitą na sztywno pianę z białek. Całość trzeba delikatnie wmieszać, nie miksować.

Ciasto piecze się mniej więcej godzinę w piekarniku nagrzanym do 170°C. Trzeba pamiętać, by przed przystąpieniem do pracy wyjąć składniki z lodówki (muszą być utrzymane w temperaturze pokojowej), blachę do sernika wyłożyć papierem do pieczenia, a ciasta po upieczeniu nie wyjmować. Studzi się je w włączonym i lekko uchylonym piekarniku. Sernik może być pieczony w okrągłej lub prostokątnej formie do ciasta.

Gotowe ciasto można udekorować polewą czekoladową (także z białej czekolady) czy chałwową, a także bezą.

Sernik na zimno składa się ze spodu, masy serowej z żelatyną i galaretki na wierzchu ciasta, często z owocami. Spód sernika może być wykonany z wcześniej upieczonego ciasta, warstwy nasączonych biszkoptów lub pokruszonych herbatników.

Podstawowe składniki na masę serową to: mielony twaróg albo serek homogenizowany i ubita śmietanka, cukier oraz żelatyna. Można też nie używać żelatyny, wówczas sernik może być zagęszczony agar-agarem.

Jak zrobić sernik na zimno? Na przygotowany spód wylewa się masę serową i pokrywa się ją warstwą tężejącej galaretki. Ciasto schładza się w lodówce do stężenia.

Sernik, w zależności od sposobu przygotowania i użytych składników, może różnić się kalorycznością. W wersji tradycyjnej nie jest jednak ciastem specjalnie zdrowym i dietetycznym. To ciasto wysokotłuszczowe i wysokokaloryczne. Spód z kruchego ciasta z masłem, masa serowa z tłustego twarogu, jajek i śmietanki, a często także polewa czekoladowa, zdecydowanie nie są sprzymierzeńcami ani zdrowia, ani szczupłej sylwetki.

Sernik w niewielkim stopniu pokrywa dzienne zapotrzebowanie na składniki mineralne i witaminy, choć dostarcza witaminy B12 i B2, a także fosforu, magnezu, witaminy B2. Jest źródłem białka, ale także cholesterolu, cukru i tłuszczu. To głównie tłuszcze nasycone, które mogą zwiększać ryzyko zawału, cukrzycy oraz nadwagi i otyłości.

Najbardziej kaloryczny jest sernik wiedeński z polewą czekoladową, zaś najmniej kaloryczny - sernik na zimno z owocami lub wersje fit.

Co zrobić, by przygotować wersję dietetyczną sernika? Sposobów jest kilka. Można upiec ciasto z chudego sera twarogowego, zrezygnować ze spodu, a także zmniejszyć ilość cukru bądź zastąpić go na przykład ksylitolem. Zamiast słodkiej, czekoladowej polewy, lepiej wybrać sos z owoców (świeżych lub mrożonych).