Asafetyda – zastosowanie i właściwości

Asafetyda, nazywana czarcim łajnem lub smrodzieńcem, znana także jako asafetida lub asofetyda (w hindi nazywana Hing) to stężała, zbrylona gumożywica i przyprawa otrzymywana z kłączy zapaliczki cuchnącej.

Zapaliczka cuchnąca (Ferula assa-foetida), znana także jako zakrzewka cuchnąca, asant cuchnący, asafetyda to gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Rośnie w północnych rejonach Indii, w Iranie i Afganistanie. Można ją spotkać na piaszczystych i kamienistych pustyniach. Bywa uprawiana w południowej Europie.

Zakrzewka cuchnąca postrzegana jest jako roślina przyprawowa i lecznicza. W jej korzeniach i kłączach obecny jest sok mleczny, w którym występuje gumożywica, tak zwana asa foetida. Cała roślina może być także używana jako świeże warzywo.

Asafetyda składa się głównie z węglowodanów (około 68%), wody (16%), białka (4% białka) i błonnika. Obecne są w niej również minerały, takie jak żelazo, fosfor i wapń oraz witaminy z grupy B oraz inne substancje aktywne.

Jakie są korzyści zdrowotne związane z dodawaniem asafetydy do potraw i stosowania jej w medycynie naturalnej? Asafetyda jako lek:

• pomaga przy żółtaczce i chorobach żołądka, pobudza trawienie, pomaga pozbyć się toksyn z organizmu,
• wspiera walkę z pasożytami i grzybami
• sprawdza się w przypadku puchliny wodnej,
• pomaga leczyć choroby układu nerwowego, ponieważ działa uspokajająco (w aromaterapii). Wyciąg z asafetydy ma regulacyjny wpływ na ośrodkowy układ nerwowy, dzięki czemu zmniejsza odczuwanie negatywnych skutków związanych z odstawieniem narkotyków,
• pomaga przy zapaleniu oskrzeli, anginie, astmie i krztuścu oraz innych chorobach dróg oddechowych. Pomóc może płukanka do gardła, przygotowana z gorącej wody, kurkumy oraz szczypty asafetydy lub mikstury do picia (np. z miodem),
• obniża ciśnienie krwi,
• wykazuje działanie przeciwutleniające,
• łagodzi choroby oczu (kompresy z dodatkiem asafetydy),
• pomaga na ukąszenia owadów,
• tonuje ból zębów,
• łagodzi stany zapalne.

Korzyści ze stosowania asafetidy mogą także zauważyć kobiety zmagające się z niepłodnością, ryzykiem przedwczesnego porodu czy bolesnymi oraz zbyt obfitymi miesiączkami.

W medycynie alternatywnej asafetyda może być stosowana zarówno doustnie, jak i w formie okładów czy płukanek, ale i w roli przyprawy. Warto pamiętać, że jest lekkostrawna i zalecana osobom z problemami z układem pokarmowym oraz tym, które stronią od cebuli i czosnku (traktowana jest często jako ich zamiennik).

Asafetyda wchodzi w skład wielu mieszanek przyprawowych charakterystycznych dla kuchni indyjskiej. Stosowana jest jako wzmacniacz smaku i środek aromatyzujący.

Asafetyda - do czego ją stosować?

Asafetyda jest przyprawą, którą stosuje się w niewielkich ilościach głównie do wzbogacania smaku dań kuchni wegetariańskiej. Stanowi doskonałą alternatywę dla cebuli lub czosnku.

Przyprawa dobrze pasuje do dań z roślin strączkowych, warzywnych i grzybowych czy potraw na bazie curry i kurkumy. Trzeba tylko pamiętać, że surowa ma ostry i gorzkawy smak oraz intensywny, niezbyt przyjemny aromat. Owa charakterystyczna woń (przypominająca aromat cebuli bądź czosnku) znika podczas gotowania, pozostawiając ciekawy aromat.

Asafetyda - jak używać?

Aby zachować smak i właściwości, stosując asafetydę, trzeba pamiętać, by dodawać ją:

• w niewielkiej ilości (nie więcej niż ¼ łyżeczki na porcję dania),
• najlepiej po dokładnym rozpuszczeniu w gorącej wodzie (choć można ją dodawać bezpośrednio do przygotowywanych potraw),
• pod koniec gotowania.

Asafetyda - gdzie kupić

Asafetyda jest dostępna zarówno w formie drobnoziarnistej i proszku wymieszanego z mąką pszenną lub ryżową, jak i zlepków żywicy (trzeba ja wówczas zetrzeć przed użyciem). Można ją kupić w wielu sklepach, tak stacjonarnych, jak i online (sklepach zielarskich, marketach z żywnością ekologiczną, sklepach z przyprawami czy produktami egzotycznymi). Najlepiej wybierać produkty pochodzące z Indii. Cena przyprawy wynosi od kilku do kilkunastu złotych, w zależności od wielkości opakowania.

Jak przechowywać asafetydę, aby zachowała swoje właściwości?

Asafetyda w proszku powinna być przechowywana w szczelnym opakowaniu. To nie tylko pozwala zachować jej właściwości, ale i zapobiec przejmowaniu jej charakterystycznego, silnego zapachu przez inne, znajdujące się w pobliżu, produkty.

Badania dowiodły, że asafetyda nie jest toksyczna i nie wywołuje zatrucia, ale jej długotrwałe stosowanie może wpływać na pogorszenie parametrów wątrobowych oraz krwi, zaś stosowanie jej w zbyt dużych ilościach może podrażniać układ pokarmowy.

Kto powinien zachować ostrożność w stosowaniu asafetydy? Zdecydowanie kobiety w ciąży i osoby z tendencją do zmian w wątrobie oraz parametrach krwi.