Trwa ładowanie...

Mleczne dylematy: napój czy mleko?

Mleko sojowe, mleko migdałowe, mleko kokosowe – to błędne nazwy określające ekstrakty roślinne, które wprowadzają konsumentów w błąd.

spis treści

Mleko definiuje się jako produkt pochodzący z udoju co najmniej jednej krowy. Nazwa w tym przypadku nie wymaga żadnego uściślenia, w przeciwieństwie do określenia wydzieliny gruczołów mlecznych innych gatunków zwierząt (mleko kozie, mleko owcze, mleko wielbłądzie). Do przetworów mlecznych z kolei zalicza się wszystkie produkty powstałe na bazie mleka, a więc jogurty, śmietanę, masło, ser, mleko odtłuszczone.

Zobacz film: "Jak ograniczyć węglowodany w diecie?"

Według prawa unijnego mlekiem nie można nazywać ekstraktów roślinnych. Błędem jest zatem stosowanie nazw „mleko sojowe”, „mleko kokosowe”. Wobec tych produktów używać należy określenia „napój”.

Rynek napojów roślinnych rozwija się w błyskawicznym tempie. Ma to związek z coraz częstszym diagnozowaniem nietolerancji laktozy i alergii na białko mleka. Rośnie ponadto zainteresowanie dietą wegańską, w której napoje roślinne są cennym elementem jadłospisu.

Producenci napojów alternatywnych dla mleka nieustannie poszerzają swój asortyment. Jeszcze kilka lat temu najważniejszym surowcem w tym zakresie była soja, dzisiaj jednak ustępuje ona miejsca migdałom, migdałom ziemnym, orzechom laskowym. Coraz większą popularność zyskują napoje zbożowe i napoje z konopi siewnych.

1. Napój sojowy

Napój sojowy powstaje w wyniku zmielenia namoczonych w wodzie ziaren soi. Jest bardzo rozpowszechniony w Chinach, skąd się wywodzi. Roślina ta jednak jest bardzo często modyfikowana genetycznie, stąd produkty sojowe z roku na rok tracą na popularności.

123RF: Napój sojowy
123RF: Napój sojowy

2. Napój ryżowy

Najczęściej produkuje się go z brązowego ryżu i wody, do której dodaje się oleje roślinne (np. olej słonecznikowy). Napój ryżowy wyróżnia się wysoką kalorycznością. Wiele w nim węglowodanów, których źródłem jest bogate w skrobię ziarno ryżu.

Ze względu na niską zawartość tłuszczu włączenie do diety napoju ryżowego poleca się pacjentom z chorobami serca i układu krążenia.

3. Napój migdałowy

Produkt ten stał się w ostatnim czasie bardzo modny. Nie zawiera cholesterolu i glutenu, wyróżnia się wysoką wartością odżywczą. Wiele w nim magnezu, wapnia, potasu i witaminy E (antyoksydant, który chroni komórki przed stresem oksydacyjnym). Ma charakterystyczny smak, znacznie różniący się od mleka krowiego.

4. Jak powstaje napój kokosowy?

Produkuje się go z rozdrobnionego miąższu kokosa i wody. Warto zauważyć, że napój kokosowy to nie to samo co woda kokosowa. Ten ostatni produkt w ostatnim czasie zyskuje coraz większą popularność, jest bowiem bardzo dobrym napojem izotonicznym.

Właściwości napoju kokosowego są ściśle związane z bogactwem witamin i minerałów, jakie kryje w sobie orzech kokosa. Zawiera on błonnik, witaminy C i E oraz minerały, tj. selen, sód, żelazo, wapń, magnez, fosfor.

Produkty kokosowe (napój, woda, olej) bogate są w średniołańcuchowe nasycone kwasy tłuszczowe (MCT), do grupy której należy niezwykle cenny kwas laurynowy. Działa on przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo.

5. Napój z konopi

To coraz popularniejszy zamiennik mleka krowiego. Przywodzi na myśl niedozwoloną substancję psychoaktywną, co ma swoje uzasadnienie w pochodzeniu tej rośliny. Zarówno konopia siewna, z której produkowany jest napój, jak i konopia indyjska (marihuana) pochodzą z rodziny Cannabis sativa L. Substancja psychoaktywna – THC – nie rozpuszcza się jednak w wodzie, stąd próżno szukać jej w napoju konopnym. Wiele w nim natomiast kwasów omega-3, fitosteroli, witaminy C, żelaza, potasu i niacyny.

Napoje roślinne w smaku różnią się od mleka krowiego, stąd nie każdemu przypadną one do gustu. Producenci wychodząc naprzeciw oczekiwaniom konsumentów produkują napoje z dodatkiem różnego rodzaju substancji smakowych (wanilii, truskawki, czekolady), które zneutralizują smak surowca podstawowego.

Napój roślinny traktowany jest najczęściej jako zamiennik mleka. Niestety, w procesie produkcji często dochodzi do utraty wartościowych składników odżywczych, stąd jest to grupa produktów bardzo często wzbogacanych.

Warto podkreślić, ze wiele napój roślinny można przygotować w warunkach domowych. Mamy wówczas pewność, że sięgamy po produkt wartościowy i wolny od substancji stabilizujących, tj.: guma gellan (E 418), guma guar (E 412), karboksymetyloceluloza (E 466), skrobia, lecytyna. Nie są to substancje szkodliwe dla organizmu, ale spożyte w nadmiarze mogą powodować wzdęcia i bóle brzucha.

Mleko a napoje roślinne
Mleko a napoje roślinne (123RF)
Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze
Szukaj innego lekarza
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.