Slow food - główne założenia, slow food w praktyce, trudności w stosowaniu, zalety

Ruch slow food ma kilka głównych celów. Pierwszym z nich jest wytwarzanie zdrowej żywności, która ma duże walory smakowe, powstaje w zdrowych i ekologicznych warunkach i jest uprawiana z poszanowaniem praw pracowników.

Duże znaczenie ma również bioróżnorodność. Aktywiści ruchu slow food usiłują zachować unikalne odmiany produktów żywnościowych, zaczynając od jabłek, a kończąc na gatunkach świń.

Kolejnym istotnym elementem slow food jest nawiązanie relacji pomiędzy producentami żywności a konsumentami. Aby osiągnąć swoje cele, członkowie ruchu slow food regularnie spotykają się i dyskutują na różne tematy, na przykład o serach z surowego mleka.

W ramach slow food odbywają się również degustacje produktów, które pozwalają na poznanie różnicy pomiędzy produktami wytwarzanymi naturalnie a tymi dostępnymi w supermarketach. Ruch slow food stawia sobie za cel także ochronę unikalnego dziedzictwa kulinarnego i środowiska. Aktywiści edukują konsumentów i mają nadzieję rozbudzić w nich zainteresowanie sposobem wytwarzania żywności.

Slow food to nowe podejście do kwestii jedzenia. Jeśli chcesz wprowadzić do swojej diety kilka zmian, zacznij celebrować posiłki. Na każde danie poświęć co najmniej kilka minut i w żadnym wypadku nie jedz przed telewizorem lub monitorem komputera. Naucz się delektować każdym kęsem – ta zasada sprawdza się również w przypadku deserów.

W ramach slow food zamiast gotowych ciastek lub innych słodyczy ze sklepu przygotuj domowy deser. Nawet niewielka porcja wystarczy, by poczuć jego smak, a mała ilość dania pozwoli ci utrzymać wagę w normie.

Jakkolwiek powolne przeżuwanie jedzenia nie jest jedną z wytycznych slow food, warto się na to zdecydować. W myśl idei slow food jedząc wolno, zmniejszamy prawdopodobieństwo przejedzenia się. Slow food głosi, że należy wsłuchać się w swoje ciało i jego reakcje. Jeśli będziesz jeść do momentu poczucia sytości, na pewno nie przytyjesz.

Zgodnie z filozofią slow food, warto spożywać dużo świeżych produktów spożywczych. Mrożonki i żywność w puszkach powinny być częścią twojego jadłospisu tylko sporadycznie. W surowych owocach i warzywach jest bowiem znacznie więcej składników odżywczych.

Ponadto świeże produkty zawierają mniej soli, cukru i chemicznych dodatków. Jeżeli masz taką możliwość, uprawiaj własne warzywa i zioła. Ewentualnie kupuj je od znajomych sprzedawców. Aby zdrowe jedzenie zbyt szybko ci się nie znudziło, postaraj się zachować dużą różnorodność w diecie. Pamiętaj także, by podczas gotowania jak najrzadziej korzystać z gotowych produktów i półproduktów.

Slow food to nie tylko powrót do zwyczajów żywieniowych ludzi sprzed kilkudziesięciu lat, ale i nowe podejście do kwestii żywienia. Zmiana stosunku do jedzenia wymaga trochę zachodu, ale jest korzystna dla zdrowia, dlatego warto zainteresować się ruchem slow food. Od 1986 r. to działa organizacja typu non profit pod nazwą Slow Food. Utworzona we Włoszech, szybko rozpowszechniła się na inne kraje oraz kontynenty i obecnie zrzesza ponad 60 tysięcy osób oraz posiada własne wydawnictwo z około 40 tytułami. W Polsce istnieje od 2002 r.

Co jadamy zwykle do kanapki? Ogórka, pomidora, paprykę, sałatę… niewielka różnorodność, prawda? A na świecie istnieje około miliona gatunków samych warzyw, podczas gdy tylko 10 z nich stanowi aż 90 proc. wszystkich upraw. Mamy do czynienia ze znikomym wyborem!

Nic dziwnego, skoro co dzień znikają z biosfery dziesiątki gatunków roślin i zwierząt, zwłaszcza tych regionalnie uprawianych i hodowanych (w XX w. z Europy zniknęło 75% rodzajów produktów, a w USA 93 proc.). Może więc niedługo ziemniak w postaci frytki będzie jedynym znanym naszym dzieciom warzywem?

Uchronić nas przed tą sytuacją stara się program Arka Smaku. Ma on na celu odbudowę i zahamowanie niszczenia bioróżnorodności w świecie jadalnych roślin i zwierząt oraz tradycyjnych produktów spożywczych. Promuje te produkty w kraju i za granicą oraz wspiera ich producentów, zakłada banki nasion.

Wśród polskich produktów na opiekę organizacji Slow Food zasłużyły takie artykuły jak m.in. oscypek, bundz owczy i krowi, bryndza i gołka, świeże sery kozie, polędwica w ziołach, kiełbasa lisiecka, miody pitne, piwo Żywe, chleby, miody, soki, oleje, konfitury i inne przetwory owocowe oraz ciastka.

Warto zaznaczyć, że aby produkt nazwać np. oscypkiem, należy wpierw dowieść jego autentyczności, gdyż tylko określone pochodzenie, skład, receptura i sposób produkcji gwarantują unikatowy smak i zapach. Najlepiej kierować się spisem tradycyjnych producentów, zamieszczonym na stronie internetowej organizacji oraz szukać charakterystycznego niebieskiego znaczka na opakowaniu. Produkty te kupić można w dobrych delikatesach oraz często bezpośrednio w wytwórni.

Niestety żywność typu slow mimo intensywnej promocji wciąż jest rzadko spożywana. Dzieje się tak głównie za sprawą wyższej ceny żywności slow food (specjalne surowce oraz metody wytwarzania, często technologie wymagające pracy rąk i czasu, a nie maszyn, co dużo kosztuje) oraz mniejszej dostępności.

Często żywność typu slow food jest również kojarzona z tzw. zdrową żywnością i sklepami tego typu, co niekorzystnie wpływa na jej wizerunek wśród sceptyków i na odwrót – sprawia, że nieświadomi konsumenci mylą ideę slow food z żywnością typu light. Pamiętaj, że np. bryndza wyprodukowana metodą tradycyjną i reklamowana jako slow to nie produkt bez kalorii i tłuszczu!

Specjalne metody produkcji, wykluczające używanie zaawansowanych maszyn i silnego stopnia przetworzenia to, oprócz walorów smakowo-zapachowych, brak sztucznych dodatków i polepszaczy, a bogactwo wartości odżywczych, zmniejszone ryzyko alergii. Nie zapominajmy również o innych postulatach ruchu slow – pochwale odpoczynku, zwolnieniu tempa pracy, gościnności oraz najważniejszym – delektowaniu się smakiem i zabawą w kuchni.

Źródła

1. Chełmińska-Wieczorek Z. Nowoczesna dietetyczna książka kucharska, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2483-8
2. Pitchford P. Odżywianie dla zdrowia, Galaktyka, Łódź 2008, ISBN 978-83-7579-023-8
3. Jensen B. Poradnik dietetyczny - prawidłowa dieta receptą na zdrowie, Mada, Warszawa 2000, ISBN 83-86170-61-1
4. Hołub B. Poradnik dietetyczny dla kobiet, Wektor, Warszawa 2005, ISBN 83-906830-9-1