Sos rybny - kalorie i wartości odżywcze, zastosowanie w kuchni, cena

Sos rybny to popularna przyprawa kuchni azjatyckiej, stosowana do marynowania mięs, doprawiania i dosalania potraw. Powstaje z owoców morza lub niewielkich ryb, które zasypuje się solą w beczkach lub specjalnych naczyniach z gliny (15 kg soli na 100 kg ryb).

Całość zalewa się wodą, okrywa bambusowymi matami i przechowuje na słońcu. Proces fermentacji trwa 9-12 miesięcy, następnie uzyskany płyn jest zbierany, filtrowany i przelewany do małych butelek. Wówczas ponownie trafia na słońce na kilka tygodni.

Istnieje przekonanie, że najlepszy sos powstaje z pięciu gatunków ryb. Sos rybny to jedna z najważniejszych przypraw kuchni tajskiej, koreańskiej, japońskiej, wietnamskiej i chińskiej.

Jest stosowany w niewielkich ilościach, ze względu na dużą zawartość soli, ale jednocześnie stanowi źródło naturalnego kwasu glutaminowego, czyli nośnika smaku umami.

Jest on traktowany za jeden z podstawowych smaków, określanych jako wyśmienity i intensywny. Sos rybny traci swój nieprzyjemny zapach w trakcie gotowania i niezwykle skutecznie podkreśla smak potraw.

Odkryto go w pierwszym tysiącleciu p.n.e. w Chinach, w Rzymie podobny produkt nosi nazwę garum, natomiast w Anglii - sos Worcestershire.

100 gramów sosu rybnego zawiera:

• wartość energetyczna - 34 kcal,
• tłuszcz - 0 g,
• kwasy tłuszczowe nasycone - 0 g,
• cholesterol - 0 mg,
• węglowodany - 3,6 g,
• w tym błonnik - 0 g,
• w tym cukry - 3,6 g,
• białko - 5 g,
• sód - 7 851 mg,
• potas - 288 mg,
• witamina C - 0,5 mg,
• żelazo - 0,8 mg,
• witamina B6 - 0,4 mg,
• magnez - 175 mg,
• wapń - 43 mg,
• witamina D - 0 IU,
• witamina B12 - 0,5 µg.

Najlepszy sos rybny ma minimalną liczbę składników, najczęściej anchois i sól. Im większa zawartość ryb tym lepiej, warto również wybierać sos z pierwszego tłoczenia, pomimo stosunkowo wysokiej ceny.

Warto unikać produktów z dodatkiem sztucznych barwników i wzmacniaczy smaku, na przykład glutaminianu sodu (E 621). Substancja ta wywiera negatywny wpływ na zdrowie, może odpowiadać za napady niepokoju, ataki padaczki, stany depresyjne, a nawet arytmię.

Sos rybny można kupić w sklepach internetowych, w punktach z orientalną żywnością i w dużych supermarketach. Cena sosu rybnego wynosi od 7 do 13 zł za 150 ml buteleczkę.

Sos rybny stosuje się w niewielkich ilościach, by uniknąć przesolenia potraw. Służy on wzmocnieniu smaku innych składników, zwykle ryb lub owoców morza.

W kuchni azjatyckiej jest dodawany do potraw stir-fry, smażonych w woku na dużym ogniu. Znajduje się też we wszystkich daniach, zawierających czosnek, chili, imbir i mleczko kokosowe.

Sos rybny świetnie komponuje się również z oregano, słodką papryką, miętą, kolendrą, limonką, miodem czy trawą cytrynową. Skutecznie wzmacnia smak fasoli szparagowej, cebuli, szpinaku, ogórków i kapusty.

Warto stosować go również do marynowania mięsa, ponieważ sprawia, że staje się ono kruche i soczyste. Sos w połączeniu z sokiem z limonki i wodą często stosowany jest jako dressing do sałatek i pieczonych warzyw.