Trwa ładowanie...

Piaskowiec modrzak – gdzie rośnie i jak wygląda? Czy to grzyb jadalny?

Piaskowiec modrzak to grzyb, który w Polsce nie jest popularny z dwóch powodów. Po pierwsze to gatunek rzadki, występujący tylko w niektórych regionach kraju. Po drugie szybko i intensywnie sinieje, przez co zniechęca do jedzenia. Tymczasem to smaczny grzyb, który doskonale sprawdza się w wielu różnych potrawach. Co warto o nim wiedzieć?

Zobacz film: "Suszone grzyby. Ciesz się nimi cały rok"

spis treści

1. Co to jest piaskowiec modrzak

Piaskowiec modrzak (Gyroporus cyanescens) to gatunek grzybów z rodziny piaskowcowatych. W polskim piśmiennictwie mykologicznym grzyb znany jest także pod innymi nazwami, takimi jak borowik polny, granatek, grzyb piaskowy, huba siniak, grzyb siny, modrzak siniak, podgrzybek, podgrzybek siny. Jego nazwy zwyczajowe to: grzyb siniak, siny grzybek, zajączek siniejący, borowik siniak, hubka sinak (siniak), mchowik siniak, modrak, modrzak, podlaszek.

Jego systematyka przedstawia się następująco:

  • domena: eukarionty
  • królestwo: grzyby
  • typ: podstawczaki
  • klasa: pieczarniaki
  • rząd: borowikowce
  • rodzina: piaskowcowate
  • rodzaj: piaskowiec
  • gatunek: piaskowiec modrzak

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2. Gdzie rośnie modrak?

Piaskowiec modrzak rośnie w Ameryce Północnej, Europie, Azji i Australii. W Polsce jest gatunkiem rzadkim. To dlatego znajduje się na „Czerwonej liście roślin i grzybów Polski”. Ma status R, co oznacza, że jest potencjalnie zagrożony z powodu ograniczonego zasięgu geograficznego i małych obszarów siedliskowych.

Grzyb najczęściej rośnie pod sosnami, brzozami, dębami i bukami. Można go znaleźć w lasach liściastych i mieszanych, na gruntach piaszczystych, szczególnie w górach i okolicach podgórskich. Owocuje od lipca do listopada. Pomimo rzadkości występowania gatunek został dopuszczony do obrotu handlowego w Polsce.

3. Jak wygląda grzyb siniak?

Jak wygląda piaskowiec modrzak? Jego trzon osiąga wysokość do 10 cm i grubość do 3 cm. Jest nieregularnie cylindryczny. U młodych grzybów w środku jest gąbczasty, u starszych staje się pusty i podzielony na komory. Rurki grzyba mogą być kremowe lub białe. Najpierw są przyrośnięte do trzonu, z czasem stają się wolne. Miąższ ma niewyraźny zapach i smak.

Kapelusz grzyba siniaka ma barwę kremową, słomkowożółtą lub siarkowożółtą z żółtozielonym odcieniem i średnicę nie większą niż 12 cm. Jego powierzchnia jest pokryta grubą włóknistą warstwą pilśni - przypomina zamsz. Początkowo kapelusz jest półkulisty, wypukły, rosnąc dalej staje się poduchowaty i raczej spłaszczony. Od spodu ma hymenofor rurkowaty - białawe albo żółtawe rurki z porami. Starsze owocniki blakną i stają się białawe.

Charakterystyczne dla tego gatunku jest to, że w miejscach zgniecenia (po dotknięciu czy uszkodzeniu) powierzchnia trzonu grzyba intensywnie sinieje, kapelusz pokrywa się ciemnoniebieskimi plamami, intensywnie i szybko sinieje również biały lub żółtawy miąższ, a i rurki natychmiast zmieniają kolor na błękitny.

Gatunkiem pokrewnym jest piaskowiec kasztanowaty (Gyroporus castaneus), który również jest jadalny i rzadki. Różni się jednak miąższem nie zmieniającym barwy i ciemniejszym kapeluszem oraz trzonem. Ze względu na pilśniową powierzchnię kapelusza, komorowaty trzon i przebarwienia pomylenie z innym gatunkiem jest bardzo mało prawdopodobne.

4. Czy piaskowiec modrzak jest jadalny?

Piaskowiec modrzak to grzyb jadalny. Używa się go do przyrządzania zup i sosów, a także do suszenia. Nadaje się różnych rodzajów dań. Traktuje się go tak, jak borowiki. Ususzony ma kolor niebieski. Traci go podczas obróbki cieplnej.

Zbierając i przetwarzając grzyby w kuchni zawsze należy zachować ostrożność. Pamiętajmy, że wskutek zatrucia roku setki osób umierają. O czym pamiętać?

Dzieci do trzeciego roku życia oraz osoby uczulone na grzyby nie powinni jeść ich w ogóle. Należy zbierać wyłącznie okazy zdrowe, kształtne, a także takie, co do których mamy absolutną pewność, że są jadalne. Aby doszło do nieszczęścia wystarczy jeden trujący grzyb, a nawet jego nóżka. Warto podkreślić, że ludowe metody oceniania grzybów bywają zawodne. Na grzybach trzeba się po prostu znać i mieć w tym zakresie doświadczenie.

Grzyb trujący nie zawsze jest gorzki, po posoleniu nie musi zżółknąć, srebrna łyżeczka podczas gotowania go nie musi sczernieć, a nadgryzienie okazu przez owady w lesie wcale nie oznacza, że jest jadalny. Świeże grzyby trzeba szybko przygotować i najlepiej od razu zjeść. Przyrządzonych nie powinno się przechowywać. Lepiej je ususzyć, zasolić, zamarynować albo zamrozić.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.