Trwa ładowanie...

Zakwas na żurek – przepis, wartości odżywcze i kalorie w żurku

Zakwas na żurek to baza zupy. To on nadaje jej charakterystyczny smak, zapach, barwę, ale i gęstość. Przygotowuje się go z mąki żytniej, wody i przypraw. Można go także kupić w niemal każdym sklepie spożywczym. Jak zrobić zakwas, a także żurek tradycyjny i wegetariański? Jakie walory odżywcze mają obydwie potrawy?

spis treści

1. Co to jest zakwas na żurek?

Zakwas na żurek jest bazą zupy żurek (żur). Zwykle przygotowuje się go z mąki żytniej. To on odpowiada za jej charakterystyczny kwaśny smak i aromat. Nazwa "żur" pochodzi od niemieckiego słowa „sauer”, co oznacza kwaśny, ukiszony, zakwaszony.

Zobacz film: "Jak doprawić żurek"

Przepisy na żurek są różne. Zupę przyrządza się na bazie wywaru jarzynowego (żurek wegetariański, żurek postny), ale i na mięsie, wędzonce czy surowej białej kiełbasie (np. żurek staropolski, żurek śląski). To specjalność regionalnej kuchni polskiej, białoruskiej, czeskiej i słowackiej.

Zupę podaje się na różne sposoby: w głębokich talerzach, w kokilkach do zupy, a także w chlebie (np. żur wielkanocny). Serwuje się ją z jajkami, ziemniakami, kiełbasą wędzoną lub parzoną, podrobami, wędzonym boczkiem wieprzowym, żeberkami czy ogonem wieprzowym.

2. Jak zrobić zakwas na żur?

Żurek można przygotować samodzielnie od podstaw, ale i z zakwasu kupionego w sklepie. Jak przygotować domowy zakwas do żuru? Potrzebny jest do niego kamionkowy garnek lub szklany słój.

Do przygotowanego naczynia:

  • wsyp 5 łyżek mąki żytniej,
  • dolej 500 ml wody,
  • wrzuć 3 ząbki czosnku, 3 liście laurowe i 3 ziarna ziela angielskiego.

Wymieszaj składniki, przykryj słoik gazą lub lnianą ściereczką i postaw w zacisznym miejscu na kilka dni. Fermentację możesz przyspieszyć, dodając łyżkę soku z kiszonych ogórków lub łyżkę zakwasu na chleb. Bardzo ważne jest, by zakwas na żurek codziennie mieszać. Gdy zacznie pachnieć i smakować kwaśno, przelej go do butelki i trzymaj w lodówce.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

3. Jak zrobić żurek wegetariański?

Żurek na zakwasie można przygotować w wersji wegetariańskiej, czyli bez mięsa. Aby przygotować żur postny, potrzebne są takie składniki jak:

  • włoszczyzna: marchew, pietruszka, por, seler,
  • przyprawy: 3 kulki ziela angielskiego, 2 liście laurowe, kilka ziaren pieprzu, 3 ząbki czosnku, łyżeczka majeranku, suszony grzybek, szczypta cukru, świeżo mielony pieprz,
  • 500 ml zakwasu w butelce,
  • łyżeczka chrzanu,
  • 100 ml śmietany.

Obierz warzywa, opłucz i pokrój na mniejsze kawałki, włóż do garnka, wlej 2 litry wody i zagotuj. Dodaj przyprawy: liście laurowe, ziele angielskie, pieprz, 2 ząbki czosnku i suszony grzybek. Gotuj wywar przez 45 minut na małym ogniu, pod przykryciem.

Przecedź wywar, zachowaj marchew, pokrój ją w talarki. Do zupy dodaj świeżo mielony pieprz, majeranek, ząbek czosnku i szczyptę cukru, a także zakwas.

Zupę zagotuj, zmniejsz ogień i gotuj kilka minut. Dodaj pokrojoną w talarki marchewkę z wywaru, dopraw chrzanem i zapraw śmietaną.

4. Tradycyjny żurek - przepis

Jak zrobić tradycyjny, domowy żurek? Potrzebne są takie składniki jak:

  • włoszczyzna: marchew, pietruszka, por, seler,
  • 0,5 kg białej kiełbasy surowej lub 0,5 kg wędzonych żeberek (wg uznania i preferencji),
  • przyprawy: 2 kulki ziela angielskiego, 2 liście laurowe, kilka ziaren pieprzu, 3 ząbki czosnku, łyżeczka majeranku, szczypta cukru, świeżo mielony pieprz,
  • 500 ml zakwasu w butelce,
  • 100 ml śmietany.

Obierz i pokrój włoszczyznę (marchewkę w talarki), włóż ją do garnka i zalej 2 l wody. Dodaj białą kiełbasę surową lub żeberka, a także liście laurowe, ząbki czosnku i ziele angielskie. Gotuj pół godziny.

Dodaj zakwas na żurek, majeranek, pieprz i sól do smaku. Wyjmij włoszczyznę oprócz marchewki, a ugotowaną kiełbasę białą pokrój w plasterki. Wrzuć do zupy, zabiel ją śmietaną. Żurek możesz podawać także z jajkiem.

5. Kalorie i wartości odżywcze żurku

Za sprawą mąki żytniej razowej, z której robi się zakwas, żurek jest bogaty w węglowodany, wartościowe białko i składniki mineralne, takie jak potas, wapń, cynk, miedź i mangan, a także witaminę E, witaminę B1, witaminę B2 i witaminę PP. Wartość odżywczą żurku podnosi obecność różnych dodatków.

Ile kalorii ma ta zupa? Żur postny jest lekką zupą. Porcja czystego żurku ma około 50 kcal Żurek z kiełbasą czy jajkiem na twardo jest pełnowartościowym, ale i kalorycznym daniem obiadowym (żurek z kiełbasą i jajkiem dostarcza 350 kcal). Oznacza to, że żur postny jest mniej kaloryczny niż żurek wielkanocny z jajkiem i kiełbasą, gotowany na wywarze jarzynowo-mięsnym, zaprawiany tłustą śmietaną.

Zakwas na żurek to baza zupy
Zakwas na żurek to baza zupy (AdobeStock)
Polecane dla Ciebie
Pomocni lekarze
Szukaj innego lekarza
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.