Olej kokosowy - rodzaje, zastosowanie i właściwości

Olej kokosowy to tłuszcz roślinny, otrzymywany z miąższu orzechów palmy kokosowej. Olej kokosowy ma białą barwę, topnieje w temperaturze 20-28ᐤC, dlatego przechowywany w temperaturze pokojowej ma zwykle półpłynną konsystencję.

Olej kokosowy ma szerokie zastosowanie. Używany jest w kuchni do smażenia, wyrobu ciast, jest składnikiem margaryn i czekolady. Jest też używany w przemyśle chemicznym i kosmetycznym.

Olej kokosowy powstaje z miąższu orzecha kokosowego. Na rynku dostępne są różne rodzaje oleju kokosowego. Podstawową różnicą między nimi jest sposób w jaki zostały uzyskane. Wyróżniamy trzy rodzaje oleju kokosowego: virgin, nierafinowany i rafinowany.

Olej virgin

To najbradziej naturalna metoda pozyskiwania oleju kokosowego. Stosowana jest od wieków. Proces pozyskiwania oleju kokosowego virgin obejmuje: fermentację, odwirowanie lub ogrzewanie w celu odparowania wody i chłodzenie.

Uzyskany w ten sposób olej kokosowy zachowuje wszystkie składniki bioaktywne, które znajdują się w miąższu.

Nierafinowany olej kokosowy

Nierafinowany olej kokosowy pozyskuje się zwykle z miąższu tłoczonego na zimno. Jakość oleju kokosowego nierafinowanego uzależniona jest przede wszystkim od surowca i metod suszenia.

Rafinacja oleju z kokosa

Olej kokosowy rafinowany również pozyskuje się z suszonego miąższu, z tym że proces ten jest bardziej skomplikowany. Suszony miąższ orzecha poddaje się procesom: ogrzewania, oczyszczania z osadów, wybielania, aromatyzowania i czasem również utwardzania.

Wszystkie te procesy sprawiają, że olej kokosowy rafinowany ma dłuższy okres przydatności do spożycia. W procesie pozyskiwania takiego oleju nie zmieniają się profile kwasów tłuszczowych. Niestety rafinowanie pozbawia olej kokosowy większości innych, nietłuszczowych składników odżywczych - witamin i przeciwutleniaczy. Rafinowany olej kokosowy może być wykorzystywany do smażenia, ponieważ w wyniku wysokiej temperatury składniki bioaktywne i tak ulegają degradacji.

Olej kokosowy ma charakterystyczny profil tłuszczowy - zawiera ok. 8 proc. nienasyconych kwasów tłuszczowych i aż 92 proc. nasyconych kwasów tłuszczowych. Jak wiemy, nadmierne spożywanie tłuszczów nasyconych nie jest korzystne dla naszego zdrowia i może przyczyniać się do rozwoju chorób układu krążenia.

To co wyróżnia olej kokosowy to fakt, że nasycone kwasy tłuszczowe to w większości średniołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które charakteryzują się innymi właściwościami niż długołańcuchowe kwasy tłuszczowe.

Proces trawienia i wchłaniania średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych (MCT) przebiega inaczej niż pozostałych kwasów tłuszczowych. Kwasy MCT są wchłaniane bezpośrednio przez żyłę wrotną do wątroby. Ten fakt sprawia, że kwasy MCT mają korzystne działanie zdrowotne i dietetyczne. Mają też działanie antybakteryjne i termogeniczne.

To właśnie dzięki obecności kwasów MCT olejowi kokosowemu przypisuje się właściwości odżywcze, mimo że w większości składa się z tłuszczów nasyconych.

Olej kokosowy nierafinowany zawiera też wiele cennych składników odżywczych. Zawiera m.in. witaminy B2, B6, C i E, kwas foliowy, żelazo, potas, fosfor, wapń, magnez i jod.

Ważnym składnikiem olejku kokosowego jest też kwas laurynowy. Jest on nasyconym kwasem tłuszczowym. Dzięki swoim właściwościom wspomaga pracę układu immunologicznego.

Odchudzanie dzięki zastosowaniu oleju kokosowego jest możliwe przede wszystkim ze względu na obecne w składzie oleju kokosowego cząsteczki tłuszczów nasyconych o nazwie trójglicerydy średniołańcuchowe. W przeciwieństwie do innych tłuszczów nasyconych nie odkładają się w postaci tkanki tłuszczowej, a od razu zostają zamieniane na energię – nic zatem dziwnego, że olej kokosowy cieszy się ogromną popularnością wśród osób aktywnych fizycznie, którym zależy na zwiększeniu wydolności organizmu.

Olej kokosowy sprawia, że zwiększeniu ulega tempo zachodzących w naszym organizmie procesów trawiennych. Spożywanie posiłków przygotowanych przy użyciu oleju kokosowego sprzyja zatem szybszemu spalaniu kalorii, a co za tym idzie chroni przed problemami z utrzymaniem właściwej wagi.

Zalety oleju kokosowego w kwestii odchudzania na tym się jednak nie kończą. Olej kokosowy jest bardzo sycący, dzięki czemu, aby na długo zaspokoić głód, możemy zjeść mniej – mniejsze porcje to mniejsza ilość przyjętych w ciągu dnia kalorii. Jak dowodzą specjaliści, olej z kokosów powinni włączyć do swojej diety przede wszystkim osoby zmagające się z otyłością brzuszną.

Wyniki przeprowadzonych przez brazylijskich naukowców badań dowodzą, że regularne stosowanie oleju kokosowego pomaga pozbyć się kilku centymetrów w talii i zmniejszyć BMI.

Olej z kokosa docenić należy nie tylko ze względu na przydatność w kuracji odchudzającej. Udowodniono, że olej kokosowy wykazuje także pozytywny wpływ na naszą kondycję zdrowotną. Zawarte w nim substancje usprawniają funkcjonowanie układu krążenia, zmniejszając ryzyko wystąpienia związanych z nim schorzeń, takich jak choćby nadciśnienie tętnicze, którego konsekwencją bywa zawał serca czy udar mózgu.

Olej kokosowy zapobiega również odkładaniu się w światłach żył złogów, chroniąc nas tym samym przed wystąpieniem miażdżycy. Nad zastosowaniem oleju kokosowego w swojej diecie powinny zastanowić się także osoby narażone na cukrzycę.

• Jak wybraź dobry olej kokosowy?
• Woda kokosowa dla zdrowia i urody
• Sprawdzone sposoby na nawilżenie skóry

Udowodniono bowiem, że olej kokosowy pomaga regulować poziom cukru we krwi, zapobiegając tym samym wystąpieniu insulinooporności. Nie bez znaczenia jest w tym kontekście pomoc oleju kokosowego w walce z otyłością, która zdecydowanie zwiększa ryzyko zachorowania na cukrzycę.

Olej kokosowy ma dodatkowo działanie porównywalne z antybiotykiem. Jednym ze składników oleju kokosowego jest kwas laurowy, który zwalcza chorobotwórcze bakterie, wirusy i grzyby. Naukowcy potwierdzają także jego właściwości przeciwpróchnicze, a zdaniem niektórych olej kokosowy może być pomocny w zapobieganiu takim chorobom jak odra, grypa i opryszczka.

Pewne jest natomiast, że warto wykorzystywać olej z kokosa w leczeniu grzybicy stóp, gdyż okazuje się skuteczny w walce z odpowiedzialnymi za to schorzenie grzybami Candida.

Wspomniane tłuszcze obecne w składzie oleju kokosowego pozytywnie wpływają na pracę naszego mózgu, co znajduje zastosowanie w leczeniu schorzeń neurologicznych, takich jak choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona. Ich działanie można określić jako kompensacyjne – przyczyniają się do produkcji związków dostarczających mózgowi energii, który na skutek rozwoju choroby nie jest w stanie wykorzystywać w tym celu glukozy.

Działanie oleju kokosowego nie ogranicza się do sfery zdrowotnej. Olej z kokosa znalazł szerokie zastosowanie w kosmetyce, stając się składnikiem preparatów o działaniu odżywczym i nawilżającym. Kremy do ciała i balsamy zawierające olej kokosowy z pewnością przypadną zatem do gustu osobom, których problemem jest nadmiernie sucha skóra.

Ze względu na działanie antybakteryjne warto polecić olej kokosowy także tym, którzy zmagają się z nieestetycznym trądzikiem – w tym przypadku zadowalające efekty można zaobserwować stosując go zarówno zewnętrznie, jak i dodając do posiłków. Jest korzystne ponadto stosowanie oleju kokosowego na włosy, które dzięki tego typu terapii stają się miękkie i błyszczące.

Warto zaopatrzyć się w ten wszechstronny produkt i każdego dnia korzystać z jego dobroczynnych właściwości. Zwłaszcza, że cena oleju kokosowego nie jest zbyt wysoka. Za pół litra oleju z kokosa zapłacimy niewiele ponad 10 złotych. Pamiętajmy jednak, że olej kokosowy nie zastąpi zbilansowanej diety, a jedynie ją uzupełni.

Olej kokosowy zyskał w Polsce popularność w ciągu ostatnich kilku lat. Przedstawiany jest jako zdrowa alternatywa dla tłuszczów zwierzęcych i roślinnych. Zdania na temat właściwości zdrowotnych oleju kokosowego są podzielone.

Według Amerykańskiego Towarzystwa Kardiologicznego (AHA) olej kokosowy, ze względu na wysoką zawartość nasyconych kwasów tłuszczowych są tak samo niezdrowe jak smalec, tłuszcz wołowy i masło. Eksperci z AHA zalecają umiar w stosowaniu oleju kokosowego, szczególnie przez osoby z wysokim poziomem cholesterolu LDL i zagrożone miażdżycą.

Innego zdania są eksperci, którzy wypowiadali się w kampanii ‘’Poznaj się na tłuszczach’’. Wskazują oni jeden istotny fakt dotyczący składu oleju kokosowego. Co prawda większość składu stanowią tłuszcze nasycone, ale są to wspomniane wcześniej kwasy tłuszczowe średniołańcuchowe, które mają inne właściwości niż nasycone kwasy tłuszczowe znajdujące się np. w smalcu.

Eksperci są jednak zgodni co do tego, że należy zachować rozsądek przy spożywaniu oleju kokosowego. Tłuszcz, niezależnie od rodzaju, nadal niesie ze sobą duży ładunek kaloryczny i spożywany w nadmiarze może negatywnie wpływać na nasz organizm.