Hibiskus - uprawa, pielęgnacja, szkodniki, właściwości lecznicze

Hibiskus, inaczej nazywany różą chińską i ketmią, to roślina pochodząca z Chin i Tajwanu. Krzew jest najbardziej powszechny w Afryce i południowo-wschodniej Azji. Rośnie również w Ameryce Środkowej, Brazylii, Australii, na Hawajach, Florydzie i Filipinach.

W Polsce osiąga maksymalnie 3 metry wysokości, ma sztywne pędy oraz błyszczące, ciemnozielone liście. Wzrok przykuwają najbardziej kwiaty hibiskusa, które z wyglądu są zbliżone do malw ogrodowych i róż. Mogą mieć nawet 10 centymetrów średnicy i przybierać różne barwy: białą, czerwoną, fioletową, liliową, niebieską czy pomarańczową. Mają słabo wyczuwalny zapach, ale wyraźnie kwaśny smak, który jest wykorzystywany w branży spożywczej.

Kwiaty w 15-30% składają się z kwasów organicznych: cytrynowego, jabłkowego, winowego i hibiskusowego. Zawierają również flawonoidy oraz kwas protokatechowy.

Hibiskus to roślina stosunkowo trudna w uprawie, ponieważ potrzebuje ciepła i dużej ilości słońca. Istnieje wiele odmian tego krzewu, na przykład hibiskus bagienny ze wschodniej części Stanów Zjednoczonych.

Zgodnie ze swoją nazwą porasta wilgotne tereny obok rzek i mokradeł, jego liście przybierają różne kształty. Lubi nasłonecznione stanowiska, ale osłonięte od wiatru. Najlepiej rośnie na glebach żyznych, próchnicznych i przepuszczalnych.

Należy pamiętać, ze podłoże musi być stale lekko wilgotne. Hibiskus ogrodowy ma wiele odmian, z których można tworzyć piękne kompozycje w ogrodzie. Najlepiej czuje się w ciepłym i nasłonecznionym miejscu, ale osłoniętym przed wiatrem.

Ziemia powinna być żyzna, próchniczna, przepuszczalna i lekko wilgotna. Krzew najlepiej sadzić tuż po przymrozkach, a w doniczce może być trzymany w szklarni.

Hibiskus w domu musi mieć wilgotne powietrze i zraszane wodą liście. Nie lubi także suchego i zbyt wilgotnego podłoża. Przy odpowiedniej pielęgnacji roślina powinna kwitnąć od lipca do końca września.

Hibiskus w ogrodzie najlepiej sadzić w najbardziej widocznym miejscu, można też łączyć go z innymi odmianami w jednym rzędzie. W ten sposób można stworzyć wspaniałe kompozycje, szczególnie posiadając kwiaty w różnych kolorach.

Hibiskus obficie kwitnie i z tego względu należy go nawozić od czasu pojawienia się pąków. Najlepiej sprawdzą się nawozy do roślin kwitnących lub te o przedłużonym działaniu. Ten drugi rodzaj stosuje się jedynie raz w sezonie.

Krzew źle radzi sobie z przymrozkami, dlatego niezbędne jest osłonięcie go za pomocą siana lub gałązek drzew iglastych. Ważne jest również przycinanie młodych pędów w czasie wiosny. Nie należy zapominać o usunięciu uszkodzonych części rośliny.

Można wykonać cięcie estetyczne, wyrównując nieregularny kształt krzewu. Pędy powinny być skrócone do połowy, nad pączkiem zwróconym na zewnątrz.

Hibiskus w domu musi być często czyszczony z kurzu i przesadzany w lutym do większej doniczki. Jedynie starsze okazy można przesadzać co kilka lat.

Roślinę rozmnaża się natomiast na przełomie maja i czerwca za pomocą zdrewniałych wierzchołków. Ukorzenią się one w ziemi w temperaturze około 25 stopni Celsjusza i przy dużej wilgotności powietrza, roślinę można okryć folią.

Najczęściej krzew jest atakowany przez mszyce, przędziorki, mączliki i wełnowce. Skuteczne okazują się środki na bazie pyrethrum. Zbyt obfite podlewanie może skutkować wystąpieniem pleśni.

W takiej sytuacji konieczne jest oszczędne nawadnianie ziemi i użycie preparatów przeciwgrzybiczych. Hibiskus nie lubi suchej gleby, wówczas zrzuca pąki lub nie kwitnie.

Kwiaty hibiskusa są wykorzystywane w celach leczniczych przede wszystkim przez mieszkańców krajów arabskich i Indii. Napoje na bazie tej rośliny działają przeciwbakteryjnie, żółciopędnie, moczopędnie, przeciwmiażdżycowo. Dzięki pokaźnej dawce witaminy C, wzmacnia odporność.

Ekstrakt z hibiskusa jest polecany do leczenia nadciśnienia tętniczego oraz w profilaktyce nowotworów i otyłości. Roślina ma również właściwości immunomodulujące, wspiera reakcje obronne organizmu

Nie jest toksyczna i nie wywołuje poważnych skutków ubocznych. Ekstrakt z kwiatów wykazuje dobrze działanie w przypadku zakażeń przewodu pokarmowego i chorób skóry.

Jego wpływ udowodnił test wobec drobnoustrojów Esterichia coli, Pseudomonas aeruginosa oraz Staphylococcus aureus. Jednak efektu nie wystąpił w odniesieniu do Candida albicans, więc hibiskus raczej nie działa na choroby grzybicze.

Herbata z hibiskusa wspomaga proces trawienia i oczyszczanie organizmu z toksyn. Wykazuje też działanie odchudzające, wspiera leczenie cukrzycy i niweluje ryzyko wystąpienia kamieni nerkowych.

Napar z hibiskusa nie jest również polecany kobietom w ciąży, ponieważ może osłabiać mięśnie macicy i prowadzić do poronienia. Nie są to jednak potwierdzone dane, ponieważ nikt nie odważył się przeprowadzić badań w tym kierunku.

Kwiaty hibiskusa w branży spożywczej są wykorzystywane do produkcji napojów, galaretek, dżemów i win. Są także składnikiem mieszanek ziołowych, które są stosowane w celach leczniczych.

O walorach herbaty z hibiskusa mówi się również w kontekście profilaktyki przeziębień i grypy. Roślina ta obfituje w witaminę C, obniża gorączkę i łagodzi kaszel. Dodaje również siły po przebytej niedawno chorobie.